Hovawart — wszystko, co musisz wiedzieć o rasie

Hovawart to jedna z tych ras, które mijamy na spacerze, biorąc je za „ładnego kundelka w typie goldena” — a w rzeczywistości patrzymy na psa o jednym z najstarszych rodowodów w Europie. W tej karcie rasy zebraliśmy pełną charakterystykę: usposobienie, historię, pielęgnację, żywienie, zdrowie, cenę szczenięcia i realia dostępności w Polsce. W sklepie Piesław na co dzień dobieramy akcesoria RAGI i przysmaki Syta Micha także dla psów dużych ras, więc podpowiemy przy okazji, jakie wyposażenie sprawdzi się przy tym solidnym, pracowitym psie.

Hovawart — dane rasy w pigułce

Hovawart – usposobienie i charakter

Osobowość

Wzorzec rasy opisuje hovawarta jako psa o łagodnym i wyrównanym usposobieniu, łączącego instynkt obrończy z pewnością siebie i odpornością na stres. To pies pracujący o wszechstronnej użytkowości: ten sam hovawart potrafi być spokojnym psem rodzinnym, czujnym stróżem i partnerem w sporcie. Z rodziną wiąże się bardzo mocno i lubi brać udział w jej codziennym życiu — zamknięty sam na podwórku, z dala od swoich ludzi, będzie po prostu nieszczęśliwy. Charakter hovawarta ma też drugą stronę: to pies inteligentny i dość samodzielny w ocenie sytuacji, który potrzebuje opiekuna z planem, a nie tylko z dobrym sercem.

Szczekliwość

Hovawart nie należy do ras szczekliwych. Na co dzień jest raczej cichym obserwatorem, który nie komentuje głosem każdego szelestu — donośny, niski szczek rezerwuje sobie na sytuacje, które uzna za warte zgłoszenia, na przykład pojawienie się obcego przy furtce. Jeśli pies tej rasy szczeka dużo i bez powodu, szukaj przyczyny w nudzie albo zbyt małej dawce zajęć, a nie w „charakterze rasy”.

Podejście do dzieci

Dobrze prowadzony hovawart jest wobec dzieci ze swojej rodziny cierpliwy i opiekuńczy — łagodny temperament w połączeniu z przywiązaniem do domowników sprzyja tej relacji. Jak przy każdym psie ważącym 30–40 kg obowiązuje jednak żelazna zasada: zabawy małych dzieci z psem zawsze odbywają się pod okiem dorosłego, a dziecko uczymy, że psa nie zaczepia się przy misce ani podczas odpoczynku.

Podejście do innych psów i zwierząt

Z psami i innymi zwierzętami mieszkającymi pod jednym dachem hovawart wychowywany od szczenięcia zwykle układa sobie relacje bez dramatów. Wobec obcych psów bywa różnie — dorosłe psy, zwłaszcza samce, potrafią mieć własne zdanie na temat nowo poznanych czworonogów. Wczesna, pozytywna socjalizacja z różnymi psami to przy tej rasie inwestycja, która zwraca się przez całe życie.

Stosunek do obcych

Wobec obcych hovawart jest z natury powściągliwy i czujny — przez stulecia jego zadaniem było pilnowanie zagrody, więc rezerwa wobec nieznajomych to cecha rasy, a nie wada wychowania. Nie trzeba jej w żaden sposób wzmacniać ani trenować; wystarczy, że pies pozna świat na tyle dobrze, by odróżniać codzienne sytuacje od naprawdę nietypowych. Gościom zaakceptowanym przez domowników zwykle po prostu spokojnie się przygląda.

Czy hovawart jest agresywny? Nie z natury. Wzorzec FCI stawia sprawę jasno: psy agresywne, lękliwe czy nadmiernie płochliwe podlegają dyskwalifikacji, a pożądane usposobienie hovawarta to łagodność i równowaga. Instynkt stróżujący nie oznacza agresji — oznacza czujność i gotowość do zareagowania, gdy pies uzna, że dzieje się coś złego. Właśnie dlatego tak ważne jest, by hovawart od szczenięcia uczył się świata pod okiem rozsądnego opiekuna: dobrze socjalizowany jest psem zrównoważonym i przewidywalnym, a zaniedbany wychowawczo — jak każdy duży, pewny siebie pies — może stać się problemem.

Charakter i szkolenie w praktyce

W pracy z hovawartem najwięcej nieporozumień bierze się z jednego założenia: skoro to pies inteligentny, będzie wykonywał polecenia jak owczarek niemiecki. Otóż niekoniecznie. Hovawart uczy się szybko, ale jest przy tym psem samodzielnym — wyhodowanym przez stulecia do tego, by nocą sam pilnował obejścia i sam podejmował decyzje. W treningu bywa więc mniej „automatyczny” niż typowe rasy sportowe: wykona polecenie, jeśli współpraca z Tobą ma dla niego sens, a monotonne powtarzanie tego samego ćwiczenia szybko go nudzi.

Praktyczne wnioski? Po pierwsze: krótkie, urozmaicone sesje z dobrą motywacją działają lepiej niż długi dryl. W roli nagrody świetnie sprawdzają się miękkie przysmaki treningowe, które pies może szybko zjeść bez wypadania z ćwiczenia. Po drugie: konsekwencja od pierwszego dnia. Hovawart doskonale zapamiętuje, co mu się raz opłaciło, więc zasady domowe muszą być stałe i egzekwowane przez wszystkich domowników tak samo. Po trzecie: socjalizacja jest zadaniem numer jeden — szczenię powinno regularnie i w swoim tempie poznawać ludzi, dzieci, zrównoważone psy, miejski gwar i jazdę autem. Okno najłatwiejszej nauki zamyka się szybko, a przy psie stróżującym zaległości w tym obszarze ciążą podwójnie.

Warto też uczciwie powiedzieć: spokojne chodzenie przy nodze to przy tej masie psa umiejętność absolutnie podstawowa — pomoże Ci poradnik jak nauczyć psa luźnej smyczy. A jeśli w zachowaniu psa pojawi się coś, co Cię przerasta — lęk, narastająca reaktywność — nie czekaj, aż „samo przejdzie”, tylko skonsultuj się z behawiorystą.

Dla kogo TAK: dla osoby aktywnej, konsekwentnej, najlepiej z doświadczeniem z psami, która ma czas na codzienne zajęcia i chce psa-partnera do sportu, tropienia czy długich wypraw. Dla kogo NIE: na pierwszego psa „na spróbowanie”, dla domu, w którym pies ma być głównie ozdobą ogrodu, oraz dla osób oczekujących bezwarunkowego posłuszeństwa bez pracy własnej. Hovawart w rodzinie z dziećmi sprawdza się dobrze — pod warunkiem, że zasad uczą się obie strony, a kontakt malucha z psem zawsze nadzoruje dorosły.

Historia rasy hovawart

Hovawart to rasa o bogatej historii — jedna z niewielu, których nazwę znajdziemy w średniowiecznych dokumentach. Słowo pochodzi ze średnio-wysoko-niemieckiego: „Hova” to zagroda, dwór lub gospodarstwo, a „wart” — strażnik. Hovawart był więc dosłownie „strażnikiem zagrody”, a jego pozycję traktowano poważnie: pies pojawia się w XIII-wiecznych niemieckich księgach prawnych. W Sachsenspiegel wymieniono „Hofewarta” wśród psów, za których zabicie lub kradzież należało się odszkodowanie, a podobny zapis powtarza pochodzący z ok. 1274 roku Schwabenspiegel.

Przez kolejne stulecia psy tego typu pilnowały gospodarstw, jednak na przełomie XIX i XX wieku niemal zniknęły, wyparte przez modniejsze rasy służbowe. Odbudowa zaczęła się na początku XX wieku: od 1922 roku zoolog Kurt Friedrich König wraz z grupą pasjonatów odtwarzał rasę na bazie psów w dawnym typie, wyszukiwanych w gospodarstwach Harzu i Schwarzwaldu, z domieszką owczarków niemieckich, nowofundlandów i leonbergerów. W 1922 roku do ksiąg hodowlanych trafił pierwszy miot, wkrótce potem powstał pierwszy klub hodowców rasy. W 1937 roku niemiecka kynologia oficjalnie uznała hovawarta za rasę, a w 1964 — za rasę użytkową. Dziś FCI klasyfikuje hovawarta w grupie II, w sekcji molosów typu górskiego, jako psa użytkowego podlegającego próbom pracy.

Ile żyje hovawart?

Długość życia hovawarta wynosi przeciętnie 11–13 lat, a część psów dożywa w dobrej formie jeszcze dłużej — to bardzo przyzwoity wynik jak na psa tej wielkości i jeden z argumentów, którymi miłośnicy rasy chwalą się najchętniej. Spory udział ma w tym wieloletnia, kontrolowana hodowla nastawiona na zdrowie. Na długość życia konkretnego psa realnie wpływają: geny (dlatego pytaj hodowcę o badania rodziców), utrzymanie prawidłowej masy ciała, codzienna dawka ruchu i regularna profilaktyka weterynaryjna przez całe życie.

Jak wygląda hovawart? Wzorzec rasy i odmiany barwne

Wzorzec rasy opisuje hovawarta jako psa mocnego, średnio dużego — większego niż typowy pies średniej wielkości, ale nie olbrzyma — o sylwetce nieco dłuższej niż wysokość w kłębie. Psy mierzą od 63 do 70 cm, suki od 58 do 65 cm; wagi wzorzec nie precyzuje, w praktyce psy ważą około 40 kg, a suki około 30 kg. Głowa jest mocna, z szerokim, wysklepionym czołem, oczy owalne, ciemno- do średniobrązowych, uszy trójkątne, wiszące. Ogon jest puszysty i sięga poniżej stawu skokowego. Całości dopełnia długa, gęsta, lekko falista sierść, przylegająca do ciała, z niewielkim podszerstkiem — z piórami na przedpiersiu, spodzie ciała, tylnych stronach kończyn i ogonie.

Trzy umaszczenia: czarne podpalane, czarne i blond

Wygląd rasy to także jej znak rozpoznawczy: trzy odmiany barwne w jednym wzorcu. Hovawart czarny podpalany ma lśniącą czarną szatę ze średnioblond znaczeniami na kufie, nad oczami, na piersi i kończynach; hovawart czarny jest jednolicie czarny; hovawart blond ma szatę średnioblond, jaśniejącą ku kończynom i brzuchowi. Inne kolory — na przykład biały, brązowy czy pręgowany — są niezgodne ze wzorcem, więc ogłoszenia z „wyjątkowo rzadkim białym hovawartem” traktuj jako sygnał ostrzegawczy. Ciekawostka praktyczna: blond hovawart bywa z daleka mylony z golden retrieverem, choć obie rasy różnią się i budową, i charakterem.

Pielęgnacja hovawarta

Sierść hovawarta jest wdzięczna w utrzymaniu jak na psa długowłosego. Długa, lekko falista szata z niewielkim podszerstkiem nie wymaga strzyżenia ani pracy groomera — podstawą pielęgnacji jest dokładne czesanie mniej więcej raz w tygodniu, a w okresach linienia częściej, bo pies wymienia wtedy więcej włosa. Szczególną uwagę poświęć miejscom, gdzie sierść jest najdłuższa i najłatwiej się filcuje: za uszami, na piórach kończyn i na ogonie. Odpowiednią szczotkę i grzebień do długiej sierści znajdziesz w kategorii szczotki i zgrzebła do sierści. Kąpiele organizuj sporadycznie, gdy pies faktycznie się ubrudzi — sierść hovawarta ma tę zaletę, że przyschnięte błoto często samo się z niej wykrusza.

Do stałego kalendarza pielęgnacji dołóż kontrolę pazurów — u dużego psa przerośnięte pazury szybko psują komfort chodu; jak to zrobić bezpiecznie, pokazujemy w poradniku obcinanie pazurów u psa — oraz regularny przegląd uszu i szczotkowanie zębów.

🛒 Pielęgnacja dużego psa — akcesoria z Piesława

Podstawowe wyposażenie do sierści i pazurów dużego psa, dobrane do typu okrywy tej rasy:

Higiena i czystość

Maszynka do strzyżenia psa RAGI Profesjonalna Cicha Bezprzewodowa

159.99 zł

Dodaj do koszyka

Żywienie hovawarta

Hovawart to duży, aktywny pies użytkowy, więc jego żywienie powinno być dopasowane do wieku, masy ciała i poziomu aktywności — najlepiej pełnoporcjową karmą dla psów dużych ras, dawkowaną według tabeli producenta. Dzienną porcję rozłóż na dwa posiłki i podawaj je w spokojnych momentach dnia; przy psach dużych ras o głębokiej klatce piersiowej lekarze często zalecają unikanie intensywnego ruchu bezpośrednio po jedzeniu ze względu na ryzyko skrętu żołądka. Praktyczne wskazówki dotyczące rytmu karmienia znajdziesz w poradniku ile razy dziennie karmić psa.

Kondycję psa oceniaj na bieżąco: przy prawidłowej wadze żebra są wyczuwalne pod niewielką warstwą tkanki. Przysmaki — również te treningowe — zawsze wliczaj do dziennego bilansu. Jeśli Twój hovawart je łapczywie, pomocna będzie miska spowalniająca z przegrodami. Pełny wybór karm, w tym bezzbożowe receptury Syta Micha, znajdziesz w kategorii karma i przysmaki dla psa.

Aktywność i zabawa

Hovawart potrzebuje codziennie solidnej porcji ruchu — w praktyce około 1,5 godziny aktywności dziennie to rozsądny punkt wyjścia: spacery, swobodny trucht, wspólne wyprawy w teren. Sama kondycja to jednak za mało. To pies pracujący, któremu wzorzec przypisuje bardzo dobry węch i wszechstronną użytkowość — hovawart świetnie sprawdza się w tropieniu, ratownictwie, obedience czy psich sportach, a miłośnicy rasy w Polsce regularnie trenują z nim IGP, agility i pracę węchową. W domowych warunkach tę potrzebę pracy nosem doskonale zaspokajają zabawy węchowe: rozsypywanie smaczków w trawie, chowanie zabawek czy zabawki edukacyjne i węchowe, w tym mata węchowa na deszczowe dni.

W zabawie siłowej hovawart potrafi pokazać krzepę, więc wybieraj solidne zabawki: mocne szarpaki z wytrzymałych taśm zniosą przeciąganie z dużym psem. Pamiętaj o regułach: zabawę zaczyna i kończy człowiek, a pies puszcza zabawkę na komendę — to nie tylko porządek, ale i świetny trening samokontroli.

🛒 Praca węchowa i siłowa zabawa

Mata węchowa RAGI i mocne szarpaki dla dużego psa:

Zabawki edukacyjne i węchowe

Mata węchowa dla psa edukacyjna duża 70×50 cm

89.99 zł

Dodaj do koszyka

Transport i podróże z hovawartem

Pies ważący 30–40 kg nie pojedzie w transporterku na kolanach — w praktyce zostają dwa wygodne rozwiązania. Pierwsze: bagażnik kombi lub SUV-a wyłożony matą — sprawdź maty do bagażnika dla psa, które ochronią wnętrze auta przed sierścią, błotem i pazurami. Drugie: tylna kanapa z pasem bezpieczeństwa przypiętym do szelek (nigdy do obroży) — odpowiednie modele znajdziesz wśród pasów bezpieczeństwa i szelek do auta. Do jazdy przyzwyczajaj hovawarta od szczenięcia krótkimi, przyjemnymi trasami — dorosły pies tej rasy, oswojony z autem, jest zwykle znakomitym kompanem podróży, także tych górskich, na które jego odporna na pogodę sierść jest wręcz stworzona.

🛒 Hovawart w aucie — wyposażenie z Piesława

Bezpieczne rozwiązanie do samochodu dla psa tej wielkości:

-23%

Maty do samochodu dla psa

Mata usztywniana dla psa do samochodu RAGI – stabilny pokrowiec z twardym dnem

Oceniono 5 na 5

299.00 zł Pierwotna cena wynosiła: 299.00 zł.229.00 złAktualna cena wynosi: 229.00 zł.

Dodaj do koszyka

Dom dla hovawarta: legowisko, miski, akcesoria

Najwygodniejszym środowiskiem dla hovawarta jest dom z ogrodem — czujny stróż z natury doceni teren, po którym może się kręcić. Zamieszka też w przestronnym mieszkaniu, jeśli codziennie dostanie solidną porcję ruchu i pracy dla głowy. Jedno jest nienegocjowalne: hovawart ma mieszkać z rodziną. Gęsta sierść dobrze chroni go przed zimnem i wilgocią, więc jesienna ulewa mu niestraszna, ale całodobowe życie w kojcu, z dala od swoich ludzi, to dla tak związanego z rodziną psa prosta droga do frustracji.

Wyposażenie dobieraj do rozmiaru psa: legowisko w rozmiarze 100–120 cm, z gęstym wypełnieniem, które nie zapadnie się pod ciężarem i odciąży stawy, oraz stabilne miski, które nie będą jeździć po podłodze podczas posiłku. Przyda się też podkładka pod miski — duży pies pije z rozmachem.

🛒 Wyprawka domowa dla dużego psa

Duże legowisko, stabilna miska ceramiczna i podkładka antypoślizgowa:

Legowiska i posłania dla psa

Legowisko dla Psa Poduszka Posłanie Łóżko Materac Miękkie Duże 120×95 cm

149.00 zł

Dodaj do koszyka

Zdrowie hovawarta — predyspozycje i badania

Predyspozycje rasowe

Hovawart uchodzi za rasę zdrową i odporną jak na psa tej wielkości — to w dużej mierze zasługa klubów rasy, które od dziesięcioleci prowadzą kontrolowaną hodowlę z obowiązkowymi badaniami. Wzorzec FCI odnotowuje wprost, że dzięki konsekwentnej selekcji prowadzonej od lat 60. XX wieku dysplazja stawów biodrowych została w rasie niemal wyeliminowana. Jak każda rasa hovawart ma jednak swoje predyspozycje: w literaturze i materiałach klubów opisuje się u niego przede wszystkim predyspozycje do problemów ze stawami, zaburzeń pracy tarczycy oraz — jak u większości psów dużych ras — ryzyko skrętu żołądka. Żadna z tych skłonności nie przesądza o losie konkretnego psa; to raczej mapa obszarów, które warto obserwować i omawiać z lekarzem weterynarii.

Choroby opisywane u rasy

Poniższa lista zbiera schorzenia, które kluby rasy (m.in. niemiecki RZV, kluby brytyjski i amerykański), organizacje badające psy hodowlane oraz publikacje weterynaryjne opisują u hovawartów. Nie jest to lista chorób Twojego psa — większość hovawartów nigdy nie zachoruje na większość z nich. Traktuj ją jak przewodnik po tym, na co lekarz prowadzący psa tej rasy zwraca szczególną uwagę:

• dysplazja stawów biodrowych (HD) — nieprawidłowy rozwój stawów biodrowych; najdłużej monitorowane schorzenie w rasie, dzięki selekcji hodowlanej występuje dziś rzadko;
• dysplazja stawów łokciowych (ED) — analogiczne zaburzenie rozwojowe stawów łokciowych, opisywane u rasy rzadziej niż dysplazja bioder;
• niedoczynność tarczycy — niedobór hormonów tarczycy; jedno z częściej opisywanych schorzeń hovawartów, z udokumentowanym w badaniach naukowych podłożem dziedzicznym w tej rasie;
• mielopatia zwyrodnieniowa (DM) — postępująca choroba rdzenia kręgowego ujawniająca się u starszych psów; predyspozycję genetyczną wykrywa test DNA (gen SOD1);
• osteochondroza (OCD) — zaburzenie rozwoju chrząstki u młodych, szybko rosnących psów; ujęta w programach zdrowotnych niemieckiego klubu rasy;
• wrodzony przeciek wątrobowy (tzw. liver shunt, zespolenie wrotno-oboczne) — wada naczyniowa wątroby ujawniająca się u szczeniąt; monitorowana przez niemiecki klub rasy od lat 90.;
• dziedziczne choroby oczu, w tym zaćma — kluby rasy wymagają od psów hodowlanych aktualnych badań okulistycznych;
• choroby serca — m.in. kardiomiopatia rozszerzeniowa oraz zwężenia zastawkowe; niemiecki klub rasy zaleca psom hodowlanym badanie kardiologiczne;
• zespół rozszerzenia i skrętu żołądka (GDV) — stan nagły, którego podwyższone ryzyko dotyczy większości dużych ras o głębokiej klatce piersiowej;
• zapalenie gruczołów łojowych (sebaceous adenitis) — rzadka autoimmunologiczna choroba skóry, w literaturze weterynaryjnej hovawart wymieniany jest wśród ras predysponowanych.

Sporą część tych ryzyk ogranicza odpowiedzialna hodowla — i właśnie dlatego przy tej rasie tak wiele zależy od tego, skąd pochodzi szczenię.

Badania: hodowlane i profilaktyczne

Badania rodziców szczenięcia. W hodowlach zarejestrowanych w Związku Kynologicznym w Polsce (ZKwP/FCI) standardem przy tej rasie jest prześwietlenie rodziców w kierunku dysplazji stawów biodrowych. Kluby rasy idą dalej: niemiecki RZV, klub kraju pochodzenia rasy, od dziesięcioleci selekcjonuje psy wolne od dysplazji, dopuszcza do hodowli wyłącznie psy wolne od dziedzicznych chorób oczu i zaleca badanie kardiologiczne, a kluby brytyjski i amerykański wymagają lub zalecają dodatkowo badania tarczycy i test DNA w kierunku mielopatii zwyrodnieniowej. Dobrego hodowcę hovawartów poznasz po tym, że wyniki badań obojga rodziców pokazuje bez proszenia.

Badania profilaktyczne psa. U szczenięcia kalendarz szczepień i profilaktyki przeciwpasożytniczej ustala lekarz prowadzący; w okresie wzrostu lekarze często zalecają kontrolowanie tempa przybierania masy i niedociążanie stawów skokami. U dorosłego psa standardem jest coroczna wizyta kontrolna z oceną kondycji i masy ciała. U seniora lekarze często zalecają okresowe badania krwi — w tym kontrolę pracy tarczycy — oraz czujność wobec niechęci do ruchu, tycia mimo niezmienionej diety czy pogorszenia jakości sierści. Konkretny plan badań zawsze ustalaj z lekarzem, który zna Twojego psa.

Cena hovawarta — ile kosztuje i skąd wziąć psa?

Cena szczenięcia hovawarta z rodowodem ZKwP/FCI zależy od renomy hodowli, linii i badań rodziców — konkretną kwotę podaje hodowca. Do ceny zakupu dolicz koszty utrzymania dużego psa: karmę dobrej jakości, profilaktykę weterynaryjną i wyprawkę. Dobry hodowca pokaże Ci matkę szczeniąt, wyniki badań i umowę — i będzie zadawał pytania również Tobie, bo przy rzadkiej rasie hodowcom naprawdę zależy, dokąd trafiają psy.

Dostępność w Polsce — rasa wciąż rzadka

Tu hovawart różni się od popularnych ras: w Polsce to pies rzadko spotykany. Pierwsze hovawarty trafiły do naszego kraju w latach 80. XX wieku i choć rasa ma u nas wierne grono miłośników skupione wokół działającego przy ZKwP klubu rasy, miotów rocznie jest niewiele. W praktyce oznacza to, że na szczenię z dobrej hodowli psów rasy hovawart zwykle trzeba poczekać — rezerwacje bywają zbierane, zanim maluchy przyjdą na świat. Potraktuj to jako zaletę: czas oczekiwania warto wykorzystać na rozmowy z hodowcami i poznanie dorosłych psów, na przykład na wystawach. Unikaj dróg na skróty — ogłoszeń bez dokumentów i „okazji” cenowych; rzadka rasa plus brak rodowodu to niemal zawsze przepis na psa o nieznanym pochodzeniu i zdrowiu. Alternatywą jest adopcja: hovawarty trafiają do schronisk sporadycznie, ale fundacje miewają pod opieką psy w typie rasy i jej mieszańce.

Wady i zalety rasy

Na koniec uczciwe podsumowanie — wady i zalety rasy widziane oczami opiekunów:

Ciekawostki o rasie

• Pies zapisany w średniowiecznym prawie. „Hofewart” pojawia się w XIII-wiecznych niemieckich księgach prawnych — Sachsenspiegel i Schwabenspiegel wymieniają go wśród psów, za których skrzywdzenie lub kradzież przewidziano odszkodowanie.
• Nazwa mówi wszystko. W średnio-wysoko-niemieckim „Hova” oznaczało zagrodę lub dwór, a „wart” — strażnika. Hovawart to więc dosłownie „strażnik zagrody” — i tę robotę wykonywał przez stulecia.
• Rasa odtworzona jak z puzzli. Na początku XX wieku hovawart praktycznie nie istniał. Kurt Friedrich König i grupa pasjonatów odbudowali rasę od 1922 roku z psów w dawnym typie znalezionych w gospodarstwach Harzu i Schwarzwaldu, dolewając krwi owczarków niemieckich, nowofundlandów i leonbergerów.
• Pionier walki z dysplazją. Hodowcy hovawartów już od lat 60. XX wieku konsekwentnie dopuszczali do rozrodu psy wolne od dysplazji bioder — wzorzec FCI odnotowuje wprost, że choroba została dzięki temu w rasie niemal wyeliminowana.
• Bliźniak goldena? Tylko z pozoru. Blond hovawart bywa mylony z golden retrieverem — tymczasem to czujny pies stróżujący, a nie urodzony aporter, i występuje też w umaszczeniu czarnym oraz czarnym podpalanym.

Treści w tej karcie rasy mają charakter informacyjny i edukacyjny — nie zastępują konsultacji weterynaryjnej. Informacje o zdrowiu opisują predyspozycje rasowe, a nie diagnozy; o profilaktyce, diecie i leczeniu konkretnego psa decyduje lekarz weterynarii.