Moskiewski stróżujący — wszystko, co musisz wiedzieć o rasie

Moskiewski stróżujący wygląda z daleka jak bernardyn, ale podobieństwo bywa mylące — to zupełnie inny pies, wyhodowany w powojennym Związku Radzieckim do jednego zadania: pilnowania terenu. W tej karcie rasy zebraliśmy pełną charakterystykę: usposobienie, historię, pielęgnację, żywienie, zdrowie, cenę szczenięcia oraz — co przy tej rasie szczególnie ważne — jej status prawny w Polsce. Od razu uczciwie: to rasa spoza FCI i nie jest to pies dla każdego.

Moskiewski stróżujący — dane rasy w pigułce

Cecha	Moskiewski stróżujący
Waga	psy od ok. 55 kg (często 55–68 kg), suki od ok. 45 kg
Wzrost w kłębie	psy min. 68 cm (pożądany 77–78 cm), suki min. 66 cm (pożądany 72–73 cm)
Długość życia	ok. 9–11 lat
Grupa FCI	rasa nieuznana przez FCI — rejestrowana przez Rosyjską Federację Kynologiczną (RKF); pies w typie molosa
Kraj pochodzenia	Rosja (ZSRR)
Typ sierści	gęsta, średniej długości do długiej, z bardzo gęstym podszerstkiem (podwójna okrywa)
Umaszczenie	rudo-srokate: biało-rude łaty, biała pierś, kończyny i koniec ogona, rudy tułów i głowa, ciemna maska; rasa nieuznana przez FCI
Poziom energii	umiarkowany — stróż, który potrzebuje długich spacerów i zajęcia, nie sprintów
Dla kogo	bardzo doświadczeni opiekunowie, nie na pierwszego psa; rodzina z dziećmi tylko pod stałym nadzorem dorosłych; dom z solidnie ogrodzoną posesją, nie blok, zezwolenie z gminy
Status prawny w Polsce	rasa z wykazu ras psów uznawanych za agresywne — wymagane zezwolenie z gminy

Moskiewski stróżujący — usposobienie i charakter

Osobowość

Usposobienie moskiewskiego stróżującego najlepiej opisuje jedno zdanie: to pies, który został wyhodowany do samodzielnego pilnowania terenu — i dokładnie tak się zachowuje. Wobec swojej rodziny psy tej rasy opisywane są jako spokojne, pewne siebie i mocno przywiązane; wobec świata zewnętrznego — jako czujne, terytorialne i nieufne. Silny, rozwinięty instynkt terytorialny to nie wada wychowania, tylko sedno tej rasy: moskiewski stróżujący traktuje posesję jak swój rewir i pilnuje go z pełną powagą. Jest przy tym inteligentny i bardzo samodzielny w ocenie sytuacji, co w praktyce oznacza psa, który nie czeka na instrukcje.

Szczekliwość

Na co dzień moskiewski stróżujący nie jest psem ujadającym — obserwuje otoczenie i oszczędza głos. Niski, bardzo donośny szczek rezerwuje sobie na sytuacje, które uzna za naruszenie swojego terenu: obcy przy ogrodzeniu, nieznane odgłosy w nocy. U rasy opisywana jest też wzmożona czujność o zmierzchu i w nocy — dziedzictwo pracy wartowniczej. Jeśli pies mieszka blisko sąsiadów, naukę reagowania na sygnał „dość” warto zacząć od szczenięcia.

Podejście do dzieci

Ze swoją rodziną — także z dziećmi, które zna od szczenięcia — dobrze prowadzony moskiewski stróżujący bywa opisywany jako pies łagodny i opiekuńczy. Trzeba jednak pamiętać, że pies ważący ponad 55 kg samą masą może przewrócić dziecko podczas zabawy. Zasady bezpieczeństwa są przy tej rasie bezwzględne: kontakty małych dzieci z psem zawsze nadzoruje dorosły, dziecko nie zaczepia psa przy misce ani podczas odpoczynku, a odwiedziny kolegów dziecka wymagają szczególnej uwagi — pies stróżujący może błędnie zinterpretować głośną zabawę jako zagrożenie dla „swojego” dziecka.

Podejście do innych psów i zwierząt

Ze zwierzętami, z którymi mieszka od szczenięcia, moskiewski stróżujący zwykle układa sobie poprawne relacje — źródła opisują, że dobrze socjalizowany akceptuje inne psy i zwierzęta domowe w swoim stadzie. Wobec obcych psów bywa natomiast dominujący i terytorialny, zwłaszcza na własnym terenie. Przy psie tej masy oznacza to jedno: wczesna, systematyczna socjalizacja z różnymi, zrównoważonymi psami jest obowiązkowa, a spotkania z nieznajomymi czworonogami zawsze kontroluje opiekun. Swobodne wybiegi z przypadkowymi psami to przy tej rasie zbędne ryzyko.

Stosunek do obcych

Nieufność wobec obcych jest wpisana w tę rasę — moskiewski stróżujący powstał po to, by odróżniać domowników od intruzów, i robi to z natury, bez żadnego szkolenia. Obcych na swoim terenie traktuje z rezerwą i uważnie obserwuje; opisywane jest też charakterystyczne „blokowanie ciałem” — pies potrafi po prostu stanąć między obcym a domownikiem. Czy moskiewski stróżujący jest agresywny? Odpowiedź wymaga precyzji: żaden pies nie rodzi się „agresywny”, a o zachowaniu dorosłego psa w ogromnej mierze decydują socjalizacja i prowadzenie. Jednocześnie instynkt stróżujący i terytorialny jest u tej rasy wyjątkowo silny, a polskie prawo ujmuje ją w wykazie ras psów uznawanych za agresywne — co samo w sobie zobowiązuje opiekuna.

Charakter i szkolenie w praktyce

Zacznijmy od rzeczy najważniejszej: moskiewski stróżujący to nie jest rasa „dla ambitnego początkującego”. To pies olbrzymi, samodzielny i terytorialny, którego błędy wychowawcze ważą dosłownie kilkadziesiąt kilogramów — rasa dla opiekunów, którzy prowadzili już duże psy stróżujące i znają żmudną, codzienną pracę z psem o silnym charakterze.

W treningu moskiewski stróżujący uczy się szybko, ale nie jest psem „na aport” — bywa uparty i wykonuje polecenia wtedy, gdy współpraca ma dla niego sens. Sprawdzają się krótkie, konkretne sesje oparte na pozytywnej motywacji: miękkie przysmaki treningowe, spokojny ton i żelazna konsekwencja. Zasady domowe muszą być stałe od pierwszego dnia — ten pies doskonale zapamiętuje, co mu się raz udało, i będzie to testował.

Absolutny priorytet numer jeden: socjalizacja szczenięcia. Maluch powinien od pierwszych tygodni poznawać ludzi w różnym wieku, zrównoważone psy, ruch uliczny, jazdę autem i zabiegi pielęgnacyjne — spokojnie, pozytywnie i systematycznie, bo okno socjalizacji zamyka się szybko, a zaległości u psa z naturalną nieufnością do obcych są bardzo trudne do nadrobienia. Priorytet numer dwa: chodzenie na luźnej smyczy, zanim pies osiągnie pełną masę — dorosłego moskiewskiego stróżującego, który ciągnie, nie utrzyma przeciętna dorosła osoba; pomoże Ci poradnik jak nauczyć psa luźnej smyczy. A jeśli w zachowaniu psa pojawi się coś niepokojącego — narastająca reaktywność, lęki — skonsultuj się z behawiorystą pracującym z dużymi rasami stróżującymi.

Dla kogo TAK: dla doświadczonego opiekuna z domem i solidnie ogrodzoną posesją, który ma czas na codzienną pracę z psem, akceptuje formalności prawne i szuka rodzinnego stróża. Dla kogo NIE: na pierwszego psa, do bloku, do domu pełnego gości, dla osób bez czasu na socjalizację i szkolenie oraz dla każdego, kto oczekuje psa „groźnego” — hodowanie ostrości w psie tej wielkości jest po prostu nieodpowiedzialne.

Historia rasy moskiewski stróżujący

Historia tej rasy zaczyna się od wojskowego zamówienia. Po II wojnie światowej radzieckie służby potrzebowały dużych, odpornych na mróz psów wartowniczych do ochrony obiektów państwowych i wojskowych — a pogłowie psów użytkowych było wyniszczone wojną. Zadanie odtworzenia go powierzono Centralnej Szkole Kynologii Wojskowej, znanej jako ośrodek „Krasnaja Zwiezda” („Czerwona Gwiazda”) pod Moskwą. Tam od drugiej połowy lat 40. XX wieku prowadzono programy hodowlane, z których wyszło kilka nowych ras — obok moskiewskiego stróżującego także czarny terier rosyjski oraz nieistniejące już eksperymenty, jak dog moskiewski czy moskiewski pies nurek.

Moskiewski stróżujący (ros. Moskowskaja Storożewaja) powstał z krzyżowania trzech ras: bernardyna, który dał masę, mocną kość i zrównoważony temperament, owczarka kaukaskiego, po którym rasa odziedziczyła czujność, nieufność wobec obcych i instynkt terytorialny, oraz rosyjskiego gończego łaciatego, który wniósł ruchliwość, wytrzymałość i doskonały węch. Pierwszy wzorzec rasy opublikowano w 1958 roku, a w 1985 roku rasa została oficjalnie uznana w ZSRR; wzorzec był później modyfikowany (m.in. w latach 90.). Dziś rasę rejestruje Rosyjska Federacja Kynologiczna (RKF) — Międzynarodowa Federacja Kynologiczna (FCI) dotychczas jej nie uznała, dlatego moskiewskiego stróżującego nie zarejestrujesz w Związku Kynologicznym w Polsce.

Ile żyje moskiewski stróżujący?

Moskiewski stróżujący żyje przeciętnie około 9–11 lat — to typowy wynik dla rasy olbrzymiej; część źródeł podaje widełki do 12 lat. Na długość życia konkretnego psa realnie wpływają: geny (dlatego pytaj hodowcę o zdrowie i badania rodziców), utrzymanie prawidłowej masy ciała — nadwaga u olbrzyma to dodatkowe obciążenie stawów i serca — rozsądnie dawkowany ruch, zwłaszcza w okresie wzrostu, oraz regularna profilaktyka weterynaryjna przez całe życie psa.

Jak wygląda moskiewski stróżujący? Wzorzec i umaszczenie

Moskiewski stróżujący to pies w typie molosa o imponujących wymiarach: wzorzec RKF określa wzrost minimalny psów na 68 cm, a suk na 66 cm, przy czym pożądany wzrost to odpowiednio 77–78 cm i 72–73 cm — wysokość w kłębie sięga więc u okazałych samców blisko 80 cm. Dobrze zbudowane samce ważą zwykle 55–68 kg, suki od około 45 kg wzwyż. Budowa jest masywna i mocna: szeroka, ciężka głowa, głęboka klatka piersiowa, mocne kończyny, puszysty ogon. Sierść jest gęsta, średniej długości do długiej, z prostym, grubym włosem okrywowym i niezwykle gęstym podszerstkiem, który pozwalał psom pełnić wartę w rosyjskie mrozy; u samców na szyi zaznacza się obfitsza grzywa.

Umaszczenie to wizytówka rasy: biało-rude łaty (umaszczenie rudo-srokate) z charakterystycznym układem kolorów. Idealny wzorzec umaszczenia zakłada białą pierś, białe kończyny i biały koniec ogona, rude ubarwienie tułowia i głowy oraz ciemną maskę na pysku z czarną obwódką oczu i czarnym nosem. To umaszczenie — w połączeniu z rozmiarem — sprawia, że moskiewski stróżujący bywa z daleka brany za bernardyna.

Moskiewski stróżujący a bernardyn — czym się różnią?

Podobieństwo nie jest przypadkowe — bernardyn to jeden z przodków rasy — ale różnice są zasadnicze. Bernardyn to uznana przez FCI szwajcarska rasa o ugruntowanej, łagodnej naturze psa ratowniczego i rodzinnego. Moskiewski stróżujący jest od niego zwykle nieco lżejszy i ruchliwszy, ma silniejszy instynkt terytorialny i wyraźnie większą nieufność wobec obcych — to pies wyhodowany do wartowania, nie do ratownictwa. Różny jest też status: bernardyna zarejestrujesz w ZKwP i nie dotyczą go ograniczenia prawne; moskiewski stróżujący pozostaje poza FCI i figuruje w wykazie ras uznawanych za agresywne.

Pielęgnacja moskiewskiego stróżującego

Podstawą jest czesanie 2–3 razy w tygodniu, które usuwa martwy podszerstek i zapobiega filcowaniu; w okresach intensywnego linienia sezonowego (wiosna i jesień) przygotuj się na codzienną pracę i naprawdę duże ilości wyczesanego włosa. Sprawdzą się szczotki i zgrzebła do gęstego podszerstka z kategorii szczotki i zgrzebła do sierści. Jednej rzeczy nie rób: nie strzyż podwójnej sierści — okrywa chroni psa i przed mrozem, i przed przegrzaniem, a golenie zaburza jej odrastanie. Kąpiele organizuj rzadko, tylko przy realnym zabrudzeniu, łagodnym szamponem dla psów.

Do stałego kalendarza dołóż: kontrolę i przecieranie okolic oczu (u rasy opisywana jest skłonność do wycieków z oczu), przegląd uszu, szczotkowanie zębów oraz pilnowanie pazurów — u tak ciężkiego psa przerośnięte pazury szybko psują mechanikę chodu; bezpieczną technikę pokazujemy w poradniku obcinanie pazurów u psa.

Żywienie moskiewskiego stróżującego

Żywienie olbrzyma zaczyna się od szczenięcia — i to właśnie wtedy najłatwiej o błędy. Szczenię moskiewskiego stróżującego rośnie bardzo szybko, dlatego wymaga karmy przeznaczonej dla szczeniąt ras dużych i olbrzymich, która kontroluje tempo wzrostu i dostarcza właściwych proporcji witamin i minerałów; przekarmianie i nadmiar wapnia w okresie wzrostu obciążają rozwijające się stawy. Dorosłego psa żyw pełnoporcjową karmą dla ras dużych/olbrzymich, dawkowaną według tabeli producenta i realnej aktywności; jeśli rozważasz dietę typu BARF lub gotowaną, ułóż ją z lekarzem weterynarii lub dietetykiem weterynaryjnym — przy tej masie ciała błędy bilansowania kosztują najwięcej.

Druga kluczowa sprawa: profilaktyka skrętu żołądka, na który rasy olbrzymie o głębokiej klatce piersiowej są szczególnie narażone. Lekarze często zalecają dzielenie dziennej porcji na co najmniej dwa posiłki, spokój po jedzeniu (bez intensywnego ruchu bezpośrednio po posiłku) i unikanie łapczywego jedzenia — pomaga miska spowalniająca z przegrodami. Praktyczny rytm karmienia opisujemy w poradniku ile razy dziennie karmić psa. Pilnuj też sylwetki: u rasy opisywana jest skłonność do tycia, a każdy zbędny kilogram u olbrzyma obciąża stawy. Przysmaki wliczaj do dziennego bilansu. Pełny wybór karm, w tym naturalne receptury Syta Micha, znajdziesz w kategorii karma i przysmaki dla psa.

Aktywność i zabawa

Wbrew groźnej sylwetce moskiewski stróżujący nie jest psem o ekstremalnych potrzebach ruchowych — to wartownik, nie maratończyk. W praktyce potrzebuje około 45–90 minut spokojnej, systematycznej aktywności dziennie: długich spacerów w stałym tempie, węszenia, patrolowania ogrodu. Unikaj natomiast forsownych sprintów i skoków, szczególnie u psa rosnącego — stawy olbrzyma dojrzewają długo i łatwo je przeciążyć. Głowa tego psa potrzebuje zajęcia tak samo jak mięśnie: po przodkach gończych rasa odziedziczyła świetny węch, więc praca nosem to strzał w dziesiątkę — rozsypywanie smaczków w trawie, tropienie domowe czy zabawki edukacyjne i węchowe z matą węchową na czele.

W zabawach siłowych moskiewski stróżujący dysponuje ogromną krzepą — wybieraj wyłącznie solidne, duże zabawki, na przykład mocne szarpaki z wytrzymałych taśm. Uwaga sezonowa: podszerstek stworzony na rosyjskie mrozy latem staje się obciążeniem — w upały spaceruj rano i wieczorem, zapewnij cień i wodę; pomoże poradnik jak schłodzić psa w upały.

Transport i podróże z moskiewskim stróżującym

Przewożenie psa tej wielkości wymaga planu. Jedyne sensowne miejsce w aucie to przestronny bagażnik kombi lub SUV-a, zabezpieczony matą — sprawdź maty do bagażnika dla psa, które ochronią wnętrze przed sierścią, błotem i pazurami. Dorosłemu, ciężkiemu psu warto ułatwić wsiadanie rampą lub schodkami — skoki z wysokiego bagażnika obciążają stawy. Pamiętaj, że psa rasy z wykazu wyprowadzamy zgodnie z lokalnymi regulaminami — w praktyce na smyczy i w kagańcu, do którego przyzwyczajamy psa zawczasu. Latem nigdy nie zostawiaj psa w aucie — olbrzym z gęstym podszerstkiem przegrzewa się błyskawicznie.

Dom dla moskiewskiego stróżującego: legowisko, miski, akcesoria

Wymarzone środowisko tej rasy to dom z dużą, solidnie ogrodzoną posesją. Moskiewski stróżujący potrzebuje terenu, który może traktować jak swój rewir, a ogrodzenie musi być wysokie, stabilne i bez luk — terytorialny olbrzym nie powinien mieć możliwości „doglądania” chodnika za płotem. Blok czy małe mieszkanie to dla tej rasy złe środowisko. Dzięki gęstej okrywie pies dobrze znosi chłód i może spędzać dużo czasu na dworze — ma jednak być częścią rodziny i codziennie z nią przebywać, a nie żyć samotnie na łańcuchu w kojcu.

W domu wydziel psu stałe, spokojne miejsce z widokiem na wejście — stróż lubi mieć „posterunek”. Wyposażenie kupuj od razu w rozmiarze XL: legowisko minimum 120 cm długości, żeby pies mógł swobodnie wyciągnąć się na boku, oraz stabilne miski — ceramiczne trzymają się podłogi lepiej niż lekkie plastikowe, a podkładka antypoślizgowa dodatkowo je unieruchamia, bo olbrzym je i pije z rozmachem.

Zdrowie moskiewskiego stróżującego — predyspozycje i badania

Predyspozycje rasowe

Moskiewski stróżujący bywa opisywany jako rasa ogólnie zdrowa i odporna — krótka historia hodowli na bazie psów użytkowych zrobiła swoje. Trzeba jednak pamiętać, że to rasa olbrzymia, a wielkość ma swoją cenę: w literaturze i opracowaniach rasowych opisuje się u niej przede wszystkim predyspozycje do problemów ze stawami, do skrętu żołądka — typowego ryzyka dużych psów o głębokiej klatce piersiowej — oraz do tycia. Rasa rozwija się też poza systemem FCI, więc zakres badań hodowlanych zależy od uczciwości konkretnego hodowcy. Żadna z tych predyspozycji nie przesądza o losie konkretnego psa — traktuj je jak mapę obszarów, które warto obserwować i omawiać z lekarzem weterynarii.

Choroby opisywane u rasy

Poniższa lista zbiera schorzenia, które profile rasowe, poradniki weterynaryjne i opracowania o rasach olbrzymich opisują u moskiewskiego stróżującego. Nie jest to lista chorób Twojego psa — większość psów tej rasy nigdy nie zachoruje na większość z nich. Traktuj ją jak przewodnik po tym, na co lekarz prowadzący psa tej rasy zwraca szczególną uwagę:

• dysplazja stawów biodrowych (HD) — nieprawidłowy rozwój stawów biodrowych, najczęściej wymieniane schorzenie rasy; ryzyko rośnie przy zbyt szybkim wzroście i nadwadze szczenięcia;
• dysplazja stawów łokciowych (ED) — analogiczne zaburzenie rozwojowe stawów łokciowych, opisywane u rasy obok dysplazji bioder;
• zespół rozszerzenia i skrętu żołądka (GDV) — stan nagły, bezpośrednio zagrażający życiu; podwyższone ryzyko dotyczy ras olbrzymich o głębokiej klatce piersiowej i jest u tej rasy wprost opisywane;
• choroba zwyrodnieniowa stawów — zmiany zwyrodnieniowe rozwijające się z wiekiem, często wtórnie do dysplazji; u psów olbrzymich przyspiesza je nadwaga;
• zwichnięcie rzepki (luksacja rzepki) — przemieszczanie się rzepki poza bruzdę stawu kolanowego, wymieniane w profilach zdrowotnych rasy;
• choroby serca — u rasy opisywane są predyspozycje do schorzeń kardiologicznych, m.in. kardiomiopatii rozszerzeniowej; duże rasy korzystają z okresowych kontroli pracy serca;
• problemy okulistyczne — opisywana jest skłonność do podrażnień i wycieków z oczu, wymagających regularnego przecierania okolic oczu;
• otyłość — skłonność do tycia przy przekarmianiu i zbyt małej aktywności; u olbrzyma nadwaga dodatkowo obciąża stawy i serce.

Ta lista jest krótsza niż u ras z długą historią ksiąg hodowlanych — moskiewski stróżujący to rasa młoda i rzadka, o której zdrowiu jest po prostu mniej danych. Tym większe znaczenie ma wybór hodowcy, który bada swoje psy.

Badania: hodowlane i profilaktyczne

Badania rodziców szczenięcia. Tu moskiewski stróżujący różni się od ras FCI: rasa nie podlega ZKwP i nie obowiązuje jej żaden krajowy program badań hodowlanych, więc cały ciężar weryfikacji spada na kupującego. U rasy olbrzymiej rozsądne minimum, o które warto pytać hodowcę, to aktualne wyniki prześwietleń obojga rodziców w kierunku dysplazji stawów biodrowych i łokciowych oraz ogólna dokumentacja weterynaryjna. Hodowca, który badań nie robi albo zbywa pytania — to sygnał, by szukać dalej.

Badania profilaktyczne psa. U szczenięcia kalendarz szczepień i profilaktyki przeciwpasożytniczej ustala lekarz prowadzący; w okresie wzrostu lekarze często zalecają kontrolowanie tempa przybierania masy i oszczędzanie stawów (bez skoków i forsownych zabaw na śliskich powierzchniach). U dorosłego psa standardem jest coroczna wizyta kontrolna z oceną kondycji, masy ciała i pracy serca. U seniora — a u rasy olbrzymiej starość zaczyna się wcześniej, około 6.–7. roku życia — lekarze często zalecają badania kontrolne co pół roku, w tym okresowe badania krwi, oraz czujność wobec niechęci do ruchu, sztywności po odpoczynku czy powiększenia obrysu brzucha. Konkretny plan badań zawsze ustalaj z lekarzem, który zna Twojego psa.

Moskiewski stróżujący a przepisy — czy potrzebne jest zezwolenie?

Tę kwestię trzeba znać, zanim w ogóle zaczniesz szukać szczenięcia: moskiewski stróżujący figuruje w polskim wykazie ras psów uznawanych za agresywne (Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 28 kwietnia 2003 r., Dz.U. 2003 nr 77 poz. 687, wydane na podstawie art. 10 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt) — zajmuje w nim pozycję 10. z 11, obok m.in. rottweilera, owczarka kaukaskiego i tosa inu. W praktyce oznacza to, że utrzymywanie psa tej rasy wymaga zezwolenia wydawanego przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta — właściwego dla miejsca, w którym pies będzie przebywał. Zezwolenia wymaga także prowadzenie hodowli psów tej rasy, a wymóg dotyczy również psów adoptowanych.

Opłata skarbowa za zezwolenie jest ogólnokrajowa i wynosi 82 zł, a 616 zł w przypadku zezwolenia dla hodowli prowadzonej jako działalność gospodarcza. Wymagane dokumenty, terminy i lokalna praktyka różnią się natomiast między gminami, dlatego jeszcze przed zakupem lub adopcją sprawdź aktualne wymogi w swoim urzędzie gminy. Pamiętaj też o przepisach porządkowych obowiązujących w Twojej gminie — regulaminy utrzymania czystości i porządku często określają zasady wyprowadzania psów ras z wykazu w miejscach publicznych. Dla odpowiedzialnego opiekuna to formalność — ale trzeba ją domknąć przed przywiezieniem psa do domu.

Cena moskiewskiego stróżującego — ile kosztuje i skąd wziąć psa?

Cena szczenięcia moskiewskiego stróżującego w Polsce jest mocno rozstrzelona — zależy od renomy hodowli, linii, badań rodziców i dokumentów pochodzenia, a konkretną kwotę podaje hodowca. Najtańsze ogłoszenia to zwykle rozmnożenia bez dokumentów i bez badań rodziców — przy rasie z wykazu to najgorszy możliwy wybór. Kluczowy niuans: skoro FCI nie uznaje rasy, nie kupisz szczenięcia z rodowodem ZKwP. Psy z udokumentowanym pochodzeniem mają zwykle dokumenty Rosyjskiej Federacji Kynologicznej (RKF) — i tu potrzebna jest czujność, bo poza systemem FCI działa wiele rejestrów o różnej wiarygodności. Rzetelny hodowca pokaże Ci matkę szczeniąt, wyniki badań rodziców (przede wszystkim prześwietleń w kierunku dysplazji), warunki odchowu i umowę — oraz sam zapyta Cię o doświadczenie i zezwolenie z gminy. Hodowca, który sprzedaje psa rasy z wykazu „od ręki”, bez pytań, mówi o sobie wszystko.

Do ceny zakupu dolicz koszty utrzymania olbrzyma: karmę, wyprawkę XL i profilaktykę weterynaryjną (dawki leków rosną z masą psa). Alternatywą jest adopcja — psy w typie moskiewskiego stróżującego trafiają do schronisk i fundacji; to opcja dla bardzo doświadczonych opiekunów, a wymóg zezwolenia obejmuje także psa adoptowanego.

Wady i zalety rasy

Na koniec uczciwe podsumowanie — wady i zalety rasy widziane oczami osób, które znają takie psy:

Zalety	Wady
naturalny, niewymagający szkolenia instynkt stróżujący	formalności prawne — rasa z wykazu ras uznawanych za agresywne, wymagane zezwolenie z gminy
silne przywiązanie do rodziny i spokój domownika przy dobrym prowadzeniu	bardzo silny instynkt terytorialny i nieufność wobec obcych, które trzeba umieć prowadzić
odporność na chłód i warunki atmosferyczne	ogromna siła fizyczna
umiarkowane potrzeby ruchowe jak na psa użytkowego	rasa wyłącznie dla bardzo doświadczonych, z domem i solidnym ogrodzeniem
imponująca, charakterystyczna sylwetka	brak uznania FCI — brak rodowodów ZKwP i formalnego nadzoru nad hodowlą, trudniej o zweryfikowaną hodowlę
stosunkowo krótka lista opisywanych chorób	intensywne linienie
	stosunkowo krótkie życie, jak u większości olbrzymów
	wysokie koszty utrzymania

Ciekawostki o rasie

• Rasa na wojskowe zamówienie. Moskiewski stróżujący powstał w wojskowym ośrodku kynologicznym „Krasnaja Zwiezda”, który po wojnie dostał zadanie odbudowy pogłowia psów wartowniczych dla radzieckich obiektów państwowych.
• Trzy rasy w jednym psie. W żyłach moskiewskiego stróżującego płynie krew bernardyna (masa i zrównoważenie), owczarka kaukaskiego (czujność i terytorializm) oraz rosyjskiego gończego łaciatego (ruchliwość i węch).
• Brat czarnego teriera rosyjskiego. Z tego samego powojennego programu „Krasnej Zwiezdy” wyszedł także czarny terier rosyjski — z tą różnicą, że jego FCI z czasem uznała, a moskiewskiego stróżującego do dziś nie.
• Nazwa-instrukcja. Rosyjska nazwa rasy, Moskowskaja Storożewaja, znaczy dosłownie „moskiewska stróżująca” — trudno o bardziej uczciwą etykietę.
• Jedna z 11 ras z polskiego wykazu. Moskiewski stróżujący figuruje w rozporządzeniu MSWiA z 2003 roku na pozycji 10. wykazu 11 ras psów uznawanych za agresywne — obok m.in. rottweilera, doga argentyńskiego i owczarka kaukaskiego, czyli jednego ze swoich przodków.

Treści w tej karcie rasy mają charakter informacyjny i edukacyjny — nie zastępują konsultacji weterynaryjnej ani porady prawnej. Informacje o zdrowiu opisują predyspozycje rasowe, a nie diagnozy; o profilaktyce, diecie i leczeniu konkretnego psa decyduje lekarz weterynarii. Informacje o przepisach mają charakter ogólny — aktualne wymogi dotyczące zezwoleń sprawdzaj w swoim urzędzie gminy.