Appenzeller — wszystko, co musisz wiedzieć o rasie

Appenzeller to najbardziej żywiołowy z czterech szwajcarskich psów pasterskich — mniej znany w Polsce niż jego kuzyn, berneński pies pasterski, ale wcale nie mniej wymagający. Trójkolorowy, zwinny i niezwykle energiczny, przez wieki pracował na alpejskich pastwiskach Alp i kantonu Appenzell, pasąc bydło i pilnując gospodarstw. W tej karcie rasy zebraliśmy wszystko, co warto wiedzieć przed decyzją o zakupie: charakter, historię, pielęgnację krótkiej sierści, żywienie, zdrowie i realia cenowe w Polsce. W sklepie Piesław na co dzień dobieramy akcesoria RAGI i naturalne karmy Syta Micha także dla aktywnych ras pasterskich — podpowiemy więc, co faktycznie przyda się przy tak żywym psie.

Appenzeller — dane rasy w pigułce

Cecha	Appenzeller
Waga	zwykle 20–30 kg, w zależności od płci i budowy
Wzrost w kłębie	samce 52–56 cm, suki 50–54 cm
Długość życia	zwykle 12–14 lat, część źródeł podaje nawet do 15 lat
Grupa FCI	Grupa II (Pinczery i sznaucery — molosy — szwajcarskie psy pasterskie), Sekcja 3 — szwajcarskie psy pasterskie; wzorzec nr 46, bez prób pracy; kraj pochodzenia: Szwajcaria
Kraj pochodzenia	Szwajcaria (kanton Appenzell)
Typ sierści	krótka, gęsta, prosta, dobrze przylegająca, z podszerstkiem; umaszczenie trójkolorowe — czarne lub czekoladowobrązowe tło z symetrycznym rdzawym podpalaniem i białymi znaczeniami (strzałka na głowie, „krawat” na piersi, skarpetki na łapach, biały koniec ogona)
Umaszczenie	czarne lub czekoladowobrązowe (havana) z symetrycznym rdzawobrązowym podpalaniem i białymi znaczeniami; niesymetryczne znaczenia i dodatkowe białe plamy są wadą
Poziom energii	bardzo wysoki — pies użytkowy, potrzebujący codziennego, intensywnego wysiłku i zajęcia
Dla kogo	doświadczeni z energicznymi psami pasterskimi, nie na pierwszego psa; rodziny z czasem na codzienne, długie zajęcia; dom z ogrodem lub gospodarstwo, nie blok, głośny

Appenzeller – usposobienie i charakter

Osobowość

Appenzeller to pies bystry, żywy i pełen inicjatywy — cechy, które przez wieki decydowały o jego przydatności przy stadzie i gospodarstwie. Wzorzec FCI opisuje go jako psa pewnego siebie, żywiołowego i zawsze gotowego do działania, silnie związanego ze swoją rodziną, ale niezbyt skorego do ślepego posłuszeństwa „na pokaz”. To pies, który lubi mieć zadanie — bez niego szybko sam sobie je znajduje, co bywa dla opiekuna problematyczne. Dojrzałość osiąga stosunkowo szybko, ale energii mu nie ubywa przez większość życia — appenzeller pozostaje aktywny znacznie dłużej niż wiele innych ras dużych i średnich. Wobec własnej rodziny appenzeller jest niezwykle ufny i przywiązany, chętnie towarzyszy opiekunowi w codziennych czynnościach i traktuje wspólną aktywność fizyczną jako najlepszą formę więzi.

Szczekliwość

Trzeba to powiedzieć wprost: appenzeller jest jedną z głośniejszych ras psów, jakie można spotkać. Szczekanie to dla niego naturalne narzędzie pracy — sposób na zasygnalizowanie obecności obcego, wyrażenie pobudzenia albo zwrócenie na siebie uwagi, gdy się nudzi. Ten donośny głos był dawniej ceniony przy pilnowaniu stada i obejścia, ale we współczesnym otoczeniu, zwłaszcza blisko sąsiadów, bywa realnym wyzwaniem. To nie usterka charakteru, którą da się „wyleczyć” treningiem do zera — to cecha rasowa, z którą trzeba świadomie się zmierzyć: zapewnić psu dość ruchu i zajęcia, żeby szczekanie z nudów nie stało się nawykiem, i konsekwentnie uczyć komendy uciszającej tam, gdzie to możliwe.

Podejście do dzieci

Wobec dzieci z własnej rodziny appenzeller bywa opiekuńczy i lojalny, a jego rozmiar — średni, nie olbrzymi — sprawia, że jest mniej ryzykowny w zabawie niż największe rasy pasterskie. Ma jednak silny instynkt pasterski, który u niektórych osobników objawia się próbami „spędzania” biegających dzieci, delikatnym podszczypywaniem pięt czy nadmiernym pobudzeniem przy hałasie i szybkim ruchu. Wczesna socjalizacja z dziecięcym zgiełkiem oraz nauka, że bieganie i krzyki to nie sygnał do pracy, są tu kluczowe — a zabawy zawsze nadzoruje dorosły.

Podejście do innych psów i zwierząt

Appenzeller wychowywany od szczenięcia z innymi psami zwykle dogaduje się z nimi dobrze, choć jego wysoka energia i skłonność do dominacji potrafią czasem prowadzić do spięć, zwłaszcza z psami o podobnym temperamencie. Silny instynkt pasterski i łowczy sprawia, że małe, szybko poruszające się zwierzęta — koty, drób, gryzonie — mogą wyzwalać u niego odruch pogoni; z domowym kotem, z którym appenzeller dorasta od szczenięcia, relacja zwykle jest spokojniejsza. Poza domem, przy obcych małych zwierzętach, obowiązuje standardowa ostrożność i kontrola na smyczy.

Stosunek do obcych

Appenzeller jest czujny i nieufny wobec nieznajomych — to naturalna konsekwencja jego funkcji stróżującej, nie wada charakteru. Wzorzec FCI opisuje go jako nieustraszonego, ale nieagresywnego wobec ludzi — dobrze prowadzony pies obserwuje obcego, głośno sygnalizuje jego obecność, ale nie atakuje bez powodu. Problem pojawia się wtedy, gdy socjalizacja jest zaniedbana: czujność bywa wówczas nadmiernie intensywna, głośna i trudna do opanowania. Regularne, kontrolowane spotkania z różnymi ludźmi od pierwszych tygodni życia w domu są przy tej rasie inwestycją, która procentuje przez całe życie psa.

Charakter i szkolenie w praktyce

Appenzeller bywa nazywany psem „nie dla każdego” — i to trafne określenie. Jego inteligencja i chęć do pracy są ogromnym atutem w rękach doświadczonego, aktywnego opiekuna, ale w rękach osoby szukającej spokojnego towarzysza mogą stać się źródłem frustracji po obu stronach smyczy. Ten pies uczy się bardzo szybko — problem w tym, że równie szybko uczy się rzeczy, których wcale nie chcieliśmy go nauczyć, jeśli trening nie jest konsekwentny od pierwszego dnia.

Kluczowe filary pracy z appenzellerem. Pierwszy: zajęcie dla głowy i ciała każdego dnia — długie spacery to za mało, ten pies potrzebuje zadań, treningu posłuszeństwa, sportów kynologicznych (agility, obedience, pasterstwo, tor przeszkód) albo realnej pracy przy gospodarstwie. Bez tego energia appenzellera znajduje ujście w niepożądanym zachowaniu: nadmiernym szczekaniu, kopaniu, niszczeniu przedmiotów. Drugi filar: wczesna i szeroka socjalizacja, zwłaszcza z innymi psami i różnorodnymi bodźcami miejskimi, bo naturalna nieufność wobec obcych przy braku doświadczeń społecznych łatwo przeradza się w nadmierną podejrzliwość. Trzeci filar: konsekwentne, ale pozytywne prowadzenie — appenzeller ma własne zdanie i siłowe metody raczej pogarszają współpracę niż ją poprawiają. Warto też pracować nad chodzeniem na luźnej smyczy od pierwszych spacerów, bo silny, żywiołowy pies ciągnący na spacerze to codzienna uciążliwość, jeśli nie zostanie wcześnie skorygowana.

Dla kogo TAK: dla osób aktywnych, z doświadczeniem w prowadzeniu energicznych psów pasterskich, które mają czas na codzienny, intensywny wysiłek fizyczny i psychiczny psa oraz najlepiej dostęp do ogrodu lub gospodarstwa. Dla kogo NIE: dla mieszkania w bloku bez ogromnej dawki dodatkowej aktywności, dla pierwszego psa w życiu, dla osób szukających cichego, spokojnego towarzysza czy rodziny bez czasu na codzienne, długie zajęcia z psem. Jeśli w zachowaniu psa pojawi się coś niepokojącego — nadmierna agresja, lęk albo natręctwo, którego nie udaje się opanować socjalizacją i treningiem — nie czekaj, tylko skonsultuj się z behawiorystą.

Appenzeller – historia rasy

Appenzeller wywodzi się ze wschodniej Szwajcarii, z górzystego kantonu Appenzell, gdzie od pokoleń pracował jako wszechstronny pies gospodarski — pasł bydło, pilnował obejścia i pomagał przy transporcie, ciągnąc niewielkie wózki. Pierwszy pisemny opis psa pasterskiego z tego regionu pochodzi z 1853 roku, z publikacji „Tierleben der Alpenwelt” („Życie zwierząt w świecie alp”), choć typ ten funkcjonował na miejscowych gospodarstwach znacznie wcześniej, kształtowany wyłącznie przez użyteczność, nie przez wystawowe wzorce.

Appenzeller, podobnie jak berneński pies pasterski, zawdzięcza swój rozwój profesorowi Albertowi Heimowi — szwajcarskiemu geologowi i wielkiemu entuzjaście rodzimych psów pasterskich, który na przełomie XIX i XX wieku doprowadził do uznania kilku lokalnych typów za odrębne rasy. W 1898 roku appenzeller został formalnie wyodrębniony jako samodzielna rasa, a dzięki dalszym staraniom Heima w 1906 roku powstał klub „Appenzeller Sennenhund Club”. To właśnie Heim opracował pierwszy obowiązujący wzorzec rasy w 1914 roku — ten wzorzec rasy, wielokrotnie później uaktualniany, kładzie podwaliny pod hodowlę, jaką znamy dzisiaj. Appenzeller pochodzi z gospodarstw, gdzie liczyła się nie wystawowa uroda, a realna użyteczność przy stadzie i w roli psa stróżującego — obronny instynkt i głośne ostrzeganie przed intruzem były cenione znacznie bardziej niż potulność.

Appenzeller jest jednym z czterech szwajcarskich psów pasterskich (sennenhundów) — obok bardziej znanego w Polsce berneńskiego psa pasterskiego, a także entlebuchera sennenhunda i dużego szwajcarskiego psa pasterskiego, największego z całej czwórki. Wszystkie cztery rasy łączy podobne, trójkolorowe umaszczenie i wspólne alpejskie korzenie, ale każda ma inny rozmiar, długość sierści i temperament — appenzeller wyróżnia się na tym tle jako zdecydowanie najbardziej żywiołowy i najgłośniejszy.

Ile żyje appenzeller?

Appenzeller żyje zwykle 12–14 lat, a część źródeł hodowlanych podaje nawet do 15 lat — to wynik wyraźnie lepszy niż u większości dużych ras pasterskich, w tym u znacznie krócej żyjącego berneńskiego psa pasterskiego. Na długość i jakość życia realnie wpływają: utrzymanie prawidłowej masy ciała, odpowiednia, codzienna dawka ruchu dopasowana do wieku psa, zbilansowana dieta i regularne wizyty kontrolne u weterynarza, które pozwalają wcześnie wychwycić ewentualne problemy zdrowotne.

Appenzeller – wygląd i odmiany

Appenzeller to średniej wielkości, kwadratowej, zwartej i muskularnej sylwetki psa pracującego, sprawiający wrażenie siły połączonej z dużą zwinnością i ruchliwością — to nie jest ociężały molos, tylko żywy, gotowy do biegu pies pasterski. Głowa jest proporcjonalna, o żywym, czujnym wyrazie, uszy średniej wielkości, trójkątne, wysoko osadzone i opadające do przodu, gdy pies jest w spoczynku, a unoszące się przy pobudzeniu. Charakterystyczną cechą rasy jest ogon zakręcony ciasno nad grzbietem — appenzeller nie nosi ogona nisko, jak wiele innych ras pasterskich. Dobrze utrzymana sierść appenzellera jest błyszcząca i gładka, a sylwetka sprawia wrażenie psa pracującego, gotowego do wysiłku o każdej porze dnia.

Appenzeller a berneński pies pasterski — nie mylić tych ras

Obie rasy należą do rodziny czterech szwajcarskich psów pasterskich i mają podobne, trójkolorowe umaszczenie, co bywa źródłem pomyłek. Różnice są jednak zasadnicze: appenzeller jest wyraźnie mniejszy (50–56 cm, 20–30 kg), ma krótką, gładką sierść i temperament dużo bardziej żywiołowy, niemal nadpobudliwy bez odpowiedniego zajęcia. Berneński pies pasterski jest większy, o długiej, podwójnej sierści wymagającej regularnego czesania, i ma spokojniejsze, łagodniejsze usposobienie — to klasyczny „łagodny olbrzym” dla rodziny, podczas gdy appenzeller to energiczny pies użytkowy dla aktywnego opiekuna. Największy z tej rodziny, duży szwajcarski pies pasterski, jest jeszcze inny — olbrzym o krótkiej sierści i spokojniejszym charakterze niż appenzeller.

Sierść i umaszczenie

Sierść appenzellera jest krótka, gęsta, prosta i dobrze przylegająca do ciała, z widocznym podszerstkiem — zupełnie inna niż długa, podwójna okrywa berneńczyka. Umaszczenie podstawowe jest czarne lub czekoladowobrązowe (havana), z symetrycznym, rdzawobrązowym podpalaniem i białymi znaczeniami: wyraźną białą strzałką schodzącą na grzbiet nosa, białą brodą i „krawatem” na podgardlu sięgającym klatki piersiowej, białymi „skarpetkami” na wszystkich czterech łapach i białym końcem ogona. To umaszczenie jest ściśle określone wzorcem — odstępstwa, jak niesymetryczne znaczenia czy dodatkowe białe plamy, są uznawane za wady.

Appenzeller – pielęgnacja

Appenzeller — pielęgnacja tej rasy to jeden z prostszych elementów opieki, w przeciwieństwie do jej wymagań ruchowych.

Krótka, gładka sierść appenzellera jest zdecydowanie łatwiejsza w pielęgnacji niż długa okrywa berneńskiego psa pasterskiego — to jedna z niewielu „ulg” przy tej wymagającej rasie. Regularne szczotkowanie 1–2 razy w tygodniu rękawicą lub szczotką wystarcza przez większość roku, by utrzymać sierść w dobrej kondycji i ograniczyć ilość włosa w domu. Odpowiednie narzędzie znajdziesz w kategorii szczotki i zgrzebła do sierści.

W okresie linienia — wiosną i jesienią — appenzeller, mimo krótkiej sierści, gubi włos znacznie intensywniej, bo pod wierzchnią warstwą kryje się gęsty podszerstek. W tym czasie warto zwiększyć częstotliwość czesania nawet do kilku razy w tygodniu i sięgnąć po rękawicę do zbierania sierści z mebli i ubrań. Kąpiele organizuj rzadko, tylko gdy pies naprawdę się ubrudzi — częste mycie osłabia naturalną kondycję skóry i sierści. Po aktywnych spacerach, zwłaszcza w terenie, warto też sprawdzić skórę pod kątem kleszczy, na które appenzeller, jako pies dużo przebywający na dworze, jest szczególnie narażony.

Appenzeller – żywienie

Żywienie tej rasy trzeba dopasować do jej wysokiej aktywności: pies, który żywi się dietą niedopasowaną do wysiłku, szybko traci kondycję lub tyje.

Appenzeller to pies o bardzo wysokim poziomie energii, więc jego zapotrzebowanie energetyczne bywa wyższe niż u psów o podobnej wadze, ale spokojniejszym temperamencie. Podstawą diety powinna być pełnoporcjowa karma dobrej jakości, dopasowana do wieku, wagi i poziomu aktywności — u aktywnie trenującego lub pracującego psa warto rozważyć wariant o wyższej gęstości energetycznej, po konsultacji z hodowcą lub weterynarzem.

Jak u wielu psów o głębszej klatce piersiowej, warto dzielić dzienną porcję na dwa posiłki zamiast jednego i unikać intensywnego wysiłku bezpośrednio po jedzeniu. Praktyczne wskazówki o rytmie karmienia znajdziesz w poradniku ile razy dziennie karmić psa. Pełny wybór karm, w tym naturalne receptury Syta Micha, znajdziesz w kategorii sucha karma dla psa. Ze względu na wysoką inteligencję i chęć do pracy appenzellera, przysmaki treningowe to przy tej rasie nie dodatek, a realne narzędzie szkoleniowe — sprawdź przysmaki treningowe dla psa.

Aktywność i zabawa

To sekcja kluczowa dla tej rasy — appenzeller ma jeden z najwyższych poziomów energii wśród psów pasterskich i bez odpowiedniej dawki ruchu oraz zajęcia szybko staje się trudny do opanowania. Codzienna, długa, intensywna aktywność to absolutne minimum: bieganie, jazda na rowerze pod kontrolą, aportowanie, a najlepiej regularny udział w sportach kynologicznych, takich jak agility, obedience czy zajęcia pasterskie, które angażują jednocześnie ciało i naturalny instynkt pracy.

Równie ważna jak wysiłek fizyczny jest praca dla głowy — appenzeller szybko się nudzi przy powtarzalnych zabawach, więc warto urozmaicać trening zabawkami edukacyjnymi i węchowymi; sprawdź zabawki edukacyjne i węchowe oraz poradnik jak działa mata węchowa dla psa. Ten silny, żywiołowy pies potrzebuje też solidnych zabawek do szarpania i przeciągania — słabszy materiał szybko nie wytrzyma jego entuzjazmu; zobacz szarpaki i sznury dla psa. Appenzeller uwielbia zabawy angażujące bieganie, aportowanie i wspólne zadania z opiekunem — to pies pracujący, dla którego aktywność fizyczna jest równie ważna jak jedzenie.

Transport i podróże z appenzellerem

Appenzeller, jako pies średniej wielkości o dużej sile i ruchliwości, najlepiej czuje się w podróży zabezpieczony w bagażniku kombi lub SUV-a, wyłożonym matą do bagażnika dla psa — ochroni auto przed sierścią i błotem po aktywnych, terenowych spacerach. Jeśli pies podróżuje na tylnej kanapie, koniecznie zabezpiecz go pasami bezpieczeństwa i szelkami do auta — energiczny pies, który swobodnie przemieszcza się po kabinie, to zagrożenie zarówno dla siebie, jak i dla kierowcy. Do jazdy przyzwyczajaj psa od szczenięcia, krótkimi, spokojnymi trasami — appenzeller, który boi się lub nudzi w samochodzie, bywa głośny przez całą podróż.

Dom dla appenzellera: legowisko, miski, akcesoria

Idealne środowisko dla appenzellera to dom z ogrodem lub gospodarstwo, gdzie pies może wydatkować część energii samodzielnie, patrolując teren. Mieszkanie w bloku jest możliwe tylko przy naprawdę ogromnej dawce codziennej aktywności zewnętrznej — bez tego appenzeller szybko zaczyna szukać ujścia energii w niszczeniu przedmiotów, szczekaniu i niepokoju. Ogrodzenie posesji powinno być solidne i pozbawione luk, bo zwinny, silny pies pasterski potrafi je sforsować, jeśli uzna, że musi „dopilnować” czegoś po drugiej stronie.

W wyprawce domowej postaw na wygodne legowisko w rozmiarze L — appenzeller, mimo energii w ciągu dnia, po intensywnym wysiłku potrzebuje też porządnego odpoczynku. Miska powinna być stabilna, żeby nie przesuwała się po podłodze przy każdym posiłku, najlepiej umieszczona na antypoślizgowej podkładce.

Appenzeller – zdrowie rasy: predyspozycje i badania

Predyspozycje rasowe

Appenzeller uchodzi za rasę ogólnie zdrową i mniej obciążoną chorobami dziedzicznymi niż wiele innych ras pasterskich, ale — jak każdy pies średniej i dużej postury — ma swoje typowe obszary ryzyka zdrowotnego, związane głównie z budową stawów, klatką piersiową, drogami moczowymi i intensywnością wysiłku, do jakiego jest zdolny. Poniższa lista to mapa obszarów, o które warto pytać hodowcę — nie diagnoza dla konkretnego psa.

Choroby opisywane u rasy

Poniższe schorzenia pojawiają się w materiałach hodowlanych, poradnikach rasowych i publikacjach weterynaryjnych poświęconych appenzellerowi. Nie jest to lista chorób Twojego psa — zdecydowana większość appenzellerów nigdy nie zachoruje na większość z nich. Traktuj ją jako punkt wyjścia do rozmowy z hodowcą i weterynarzem:

• dysplazja stawu biodrowego (HD) — nieprawidłowy rozwój stawu biodrowego, opisywana u rasy i objęta badaniami przesiewowymi w odpowiedzialnych hodowlach;
• dysplazja stawu łokciowego (ED) — analogiczne zaburzenie rozwojowe stawów łokciowych, wymieniane obok dysplazji bioder jako typowe ryzyko ortopedyczne rasy;
• padaczka (epilepsja) — schorzenie neurologiczne objawiające się napadami drgawkowymi, opisywane w materiałach o zdrowiu appenzellerów;
• rozszerzenie i skręt żołądka (GDV, wzdęcie) — stan bezpośredniego zagrożenia życia, na który narażone są psy o głębszej klatce piersiowej, zwłaszcza po zbyt szybkim posiłku lub wysiłku tuż po jedzeniu; wymaga natychmiastowej pomocy weterynaryjnej;
• zaćma — zmętnienie soczewki pogarszające widzenie, wymieniane wśród schorzeń oczu opisywanych u rasy;
• postępujący zanik siatkówki (PRA) — dziedziczna choroba oczu prowadząca do stopniowej utraty wzroku, opisywana w materiałach dotyczących zdrowia appenzellerów;
• zwichnięcie rzepki (patellar luxation) — przemieszczanie się rzepki poza prawidłowe położenie, opisywane jako możliwe ryzyko ortopedyczne u rasy;
• ektopowe moczowody i nawracające infekcje dróg moczowych — badania weterynaryjne wykazują u appenzellera (podobnie jak u entlebuchera) podwyższoną częstość wrodzonych ektopowych moczowodów, co klinicznie objawia się skłonnością do nawracających infekcji dróg moczowych, zwłaszcza u młodych psów.

Świadomy wybór hodowli, która bada rodziców szczeniąt i nie ukrywa wyników, realnie zmniejsza ryzyko części z tych schorzeń u szczenięcia.

Badania: hodowlane i profilaktyczne

Badania rodziców szczenięcia. W odpowiedzialnych hodowlach appenzellerów, w tym działających pod patronatem związków kynologicznych i klubów rasy, psy dopuszczane do rozrodu przechodzą badania stawów biodrowych i łokciowych oraz, coraz częściej, badania okulistyczne rodziców. Dobry hodowca pokaże Ci wyniki badań obojga rodziców bez proszenia i opowie, na co konkretnie zwracał uwagę przy doborze pary.

Badania profilaktyczne psa. U szczenięcia kalendarz szczepień i odrobaczeń ustala lekarz prowadzący; w okresie wzrostu lekarze często zalecają kontrolowanie tempa przybierania masy i rozsądne dawkowanie intensywnego wysiłku, by nie przeciążać rozwijającego się szkieletu. U dorosłego, bardzo aktywnego psa standardem bywa coroczna kontrola z oceną kondycji stawów, a przy pierwszych sygnałach neurologicznych — jak nietypowe drżenia czy utraty przytomności — natychmiastowa konsultacja weterynaryjna. Konkretny plan profilaktyki i badań zawsze ustalaj z lekarzem, który zna Twojego psa.

Appenzeller – hodowla, cena i skąd wziąć psa

Appenzeller — hodowla tej rasy w Polsce to wciąż nisza, więc zakup szczenięcia wymaga więcej cierpliwości i researchu niż przy popularnych rasach.

Twardego, publicznie dostępnego cennika dla tak rzadkiej w Polsce rasy nie ma: cena szczenięcia appenzellera z hodowli zarejestrowanej w ZKwP/FCI zależy od hodowli, linii i wykonanych badań zdrowotnych rodziców. To rasa wciąż rzadka w Polsce — liczba hodowli jest wyraźnie mniejsza niż przy popularniejszym berneńskim psie pasterskim, więc na szczenię z dobrej linii czasem trzeba poczekać dłużej lub rozważyć hodowlę za granicą. Aktualną, wiążącą cenę zawsze potwierdź bezpośrednio u hodowcy.

Ze względu na niszowość rasy w Polsce, ogłoszenia „appenzeller bez rodowodu” w bardzo niskiej cenie warto traktować z dużą ostrożnością — łatwo trafić na szczenię innej rasy pasterskiej o podobnym umaszczeniu, sprzedawane pod chwytliwą, mniej znaną nazwą. Kupuj wyłącznie z hodowli, która pokaże Ci matkę szczeniąt, rodowody i wyniki badań, a przed decyzją koniecznie porozmawiaj z hodowcą o realnych wymaganiach rasy — appenzeller to zdecydowanie nie jest pies dla każdego domu. Rasa bywa też prezentowana na krajowych i międzynarodowych wystawach psów rasowych, co stopniowo pomaga jej zyskiwać nowych miłośników poza Szwajcarią, choć popularnością wciąż daleko jej do berneńczyka.

Wady i zalety rasy

Na koniec uczciwe podsumowanie — wady i zalety rasy widziane oczami opiekunów:

Zalety	Wady
wyjątkowa inteligencja i chęć do współpracy	bardzo wysoki poziom energii, wymagający codziennej, intensywnej aktywności
silne, wierne przywiązanie do rodziny	intensywne, głośne szczekanie
krótka sierść, łatwiejsza w pielęgnacji niż u wielu innych psów pasterskich	silna samodzielność utrudniająca proste posłuszeństwo
dobre ogólne zdrowie i długowieczność jak na rasę tej wielkości	wymagająca, szeroka socjalizacja z uwagi na naturalną nieufność wobec obcych
niezawodny stróż domu i gospodarstwa	instynkt pasterski mogący objawiać się „spędzaniem” dzieci lub zwierząt
świetny partner do sportów kynologicznych	zdecydowanie nie dla mieszkania w bloku bez dużej dodatkowej dawki ruchu
	rasa rzadka w Polsce, co utrudnia znalezienie szczenięcia

Ciekawostki o rasie

• Jeden z czterech sennenhundów. Appenzeller to jeden z czterech szwajcarskich psów pasterskich, obok berneńskiego psa pasterskiego, entlebuchera sennenhunda i dużego szwajcarskiego psa pasterskiego — wszystkie łączy podobne, trójkolorowe umaszczenie i alpejskie korzenie.
• Zawdzięcza rozwój temu samemu człowiekowi, co berneńczyk. Profesor Albert Heim, szwajcarski geolog i miłośnik rodzimych psów pasterskich, przyczynił się do uznania appenzellera za odrębną rasę i opracował jego pierwszy oficjalny wzorzec w 1914 roku.
• Ciasno zakręcony ogon jako wizytówka rasy. W przeciwieństwie do wielu innych psów pasterskich, appenzeller nosi ogon ciasno zwinięty nad grzbietem — to jedna z cech pozwalających łatwo odróżnić go od innych sennenhundów, nawet z daleka.
• Pierwszy opis sprzed uznania rasy. Psa pasterskiego z kantonu Appenzell opisano po raz pierwszy już w 1853 roku, choć formalnie jako odrębną rasę uznano go dopiero w 1898 roku — appenzeller pracował na miejscowych gospodarstwach na długo przed spisaniem jego wzorca.
• Wciąż rzadki poza Szwajcarią. W przeciwieństwie do popularnego na całym świecie berneńskiego psa pasterskiego, appenzeller pozostaje rasą stosunkowo rzadką nawet w Europie — to jeden z powodów, dla których w Polsce trudniej o hodowlę niż przy jego bardziej znanym kuzynie.
• Żyje dłużej niż większość dużych psów pasterskich. Przy średniej długości życia sięgającej 12–14 lat appenzeller wypada wyraźnie korzystniej niż wiele innych ras dużych i olbrzymich, w tym berneński pies pasterski, którego średnia długość życia jest krótsza.

Treści w tej karcie rasy mają charakter informacyjny i edukacyjny — nie zastępują konsultacji weterynaryjnej. Informacje o zdrowiu opisują predyspozycje rasowe, a nie diagnozy; o profilaktyce, diecie i leczeniu konkretnego psa decyduje lekarz weterynarii.