Lhasa apso — wszystko, co musisz wiedzieć o rasie

Jeśli szukasz psa, który wygląda jak żywy dywan, a zachowuje się jak mały, samodzielny strażnik — lhasa apso może Cię zaskoczyć. To rasa lhasa apso o wielowiekowej historii, silnym charakterze i wymaganiach pielęgnacyjnych, które warto poznać, zanim zdecydujesz się na szczeniaka lhasa apso. W tym przewodniku o rasie lhasa apso znajdziesz wszystko: od historii i charakteru, przez pielęgnację długiej sierści, po żywienie, aktywność, zdrowie i cenę lhasa apso. Jako sklep Piesław kompletujemy dla takich psów akcesoria pielęgnacyjne marki RAGI oraz karmy i przysmaki Syta Micha, więc temat znamy z bliska.

Lhasa apso — dane rasy w pigułce

Cecha	Lhasa apso
Waga	4–8 kg
Wzrost w kłębie	ok. 23–28 cm
Długość życia	12–15 lat
Grupa FCI	Grupa IX (psy do towarzystwa), sekcja 5 — tybetańskie psy ozdobne i do towarzystwa
Kraj pochodzenia	Tybet
Typ sierści	długa, gęsta, prosta (włos wierzchni + podszerstek), opadająca po obu stronach ciała
Umaszczenie	w zasadzie każdy kolor wg FCI: złoty, piaskowy, miodowy, dymny, szary, biały, czarny, także wielokolorowe i tricolor
Poziom energii	umiarkowany — czujny i żywy, ale bez potrzeby ekstremalnego wysiłku
Dla kogo	opiekunowie ceniący psa z charakterem, z czasem na cierpliwą pracę i pielęgnację; rodziny z dziećmi nauczonymi zasad współżycia z psem; szczekacz-strażnik, w bloku wymaga pracy

Usposobienie i charakter

Lhasa apso to rasa z bogatą historią, którą trudno zrozumieć bez kontekstu jej dawnej roli. Ta rola strażnika-ostrzegacza (a nie psa obronnego w sensie fizycznym) ukształtowała charakter rasy na wieki: lhasa apso jest z natury czujna, podejrzliwa wobec nieznanych osób i skłonna do głośnego reagowania na każdy nowy dźwięk za drzwiami czy oknem. Osobnik dobrze zsocjalizowany bywa spokojniejszy niż przeciętny piesek tej rasy.

Osobowość

Wobec swojej rodziny lhasa apso bywa ciepła, przywiązana i chętna do towarzyszenia opiekunowi z pokoju do pokoju. Jednocześnie to pies o wyraźnie niezależnym charakterze — nie jest bezwarunkowo posłuszny, bywa przy tym nieco uparty i potrafi mieć własne zdanie na temat tego, co i kiedy chce robić. Niejeden opiekun lhasa apso przyzna, że łatwiej nauczyć ją nowej sztuczki niż odzwyczaić od raz przyjętego nawyku.

Szczekliwość

Skłonność do głośnego reagowania na dźwięki to dziedzictwo dawnej roli strażnika — lhasa apso szczeka częściej niż wiele innych ras towarzyskich, zwłaszcza na odgłosy zza drzwi, dzwonek czy kroki na klatce schodowej. Konsekwentna, wczesna nauka „cicho” i ograniczanie nagradzania nadmiernej czujności pomagają utrzymać to zachowanie w rozsądnych granicach, choć całkowite wyeliminowanie szczekania rzadko jest realistycznym celem przy tej rasie.

Podejście do dzieci

Lhasa apso najlepiej służy w rodzinach, które nauczą dzieci szacunku dla granic psa — nie lubi być noszona na siłę czy nagabywana, gdy chce odpoczywać, a przy braku takiego szacunku może reagować warknięciem ostrzegawczym. Z dziećmi, które rozumieją te zasady i traktują psa łagodnie, buduje zwykle ciepłą, stabilną relację.

Podejście do innych psów i zwierząt

Z innymi psami zwykle radzi sobie dobrze, o ile socjalizacja przebiegła spokojnie i bez pośpiechu, ale wobec większych, bardziej natarczywych psów bywa asertywna niezależnie od różnicy w rozmiarze. Wobec kotów i innych domowych zwierząt, przy stopniowym wprowadzeniu, zazwyczaj zachowuje spokój, choć zachowuje też swoją typową rezerwę wobec nowości.

Stosunek do obcych

To jedna z najbardziej charakterystycznych cech rasy: lhasa apso jest nieufna wobec nieznanych osób i rzadko okazuje im entuzjazm od pierwszego spotkania. Potrzebuje czasu, by „przyjąć” kogoś nowego do swojego kręgu zaufania — spokojna, powtarzalna ekspozycja na gości działa lepiej niż wymuszanie kontaktu.

Charakter i szkolenie w praktyce

Posiadanie lhasa apso to codzienna praca nad relacją, nie jednorazowy trening. Wychowanie i szkolenie lhasa apso wymaga cierpliwości i powtarzalności. Ta rasa dobrze reaguje na spokojną, konsekwentną naukę opartą na pozytywnym wzmocnieniu — smaczkach, pochwale, krótkich sesjach — a wyraźnie gorzej na naciski, podnoszony głos czy metody siłowe, które u psa o niezależnym charakterze częściej wywołują opór niż posłuszeństwo. Sesje treningowe warto trzymać krótkie (5–10 minut) i kończyć, zanim pies się znudzi — lhasa apso szybko traci zainteresowanie powtarzalnymi ćwiczeniami bez wyraźnej motywacji.

Typowe wyzwanie szkoleniowe to nauka przywołania i ograniczenie szczekania na bodźce z zewnątrz — oba tematy wymagają regularności rozłożonej na tygodnie, nie pojedynczych sesji. Socjalizacja od szczeniaka, obejmująca spokojne spotkania z nowymi ludźmi, psami i sytuacjami, jest przy tej rasie inwestycją szczególnie ważną — dobrze zsocjalizowana lhasa apso jest wyraźnie mniej podejrzliwa i mniej głośna w dorosłości niż osobnik, który takich doświadczeń nie miał.

Dla kogo to rasa? Sprawdzi się u opiekunów, którzy cenią psa z charakterem, mają czas na systematyczną, cierpliwą pracę i nie oczekują bezwarunkowego posłuszeństwa typowego dla ras stricte użytkowych. Rodziny z małymi dziećmi mogą być zadowolone, o ile nauczą dzieci zasad współżycia z psem, a nie odwrotnie. Osoby szukające psa „na komendę”, bez własnego zdania, lub liczące na cichego, bezproblemowego mieszkańca bloku od pierwszego dnia, mogą się rozczarować — to nie jest rasa dla kogoś, kto nie ma czasu na konsekwentną, rozłożoną w czasie pracę.

Historia rasy

Historia lhasa apso sięga wielu wieków wstecz, do buddyjskich klasztorów i pałaców w Tybecie, gdzie te małe, długowłose psy pełniły funkcję żywego systemu alarmowego — donośnym szczekaniem ostrzegały mnichów o nadchodzących intruzach, zanim ci zdążyli dotrzeć do bram. Wewnątrz murów klasztornych za obronę fizyczną odpowiadały większe psy typu tybetański mastif, a lhasa apso była ich „głosem” — czujnym strażnikiem pierwszej linii, cenionym bardziej niż niejeden duży pies obronny właśnie dzięki wyjątkowej czujności. Buddyjski mnich traktował swojego towarzysza z szacunkiem należnym stróżowi klasztoru.

Podróż lhasa apso do Europy zaczęła się stosunkowo późno, bo dopiero w latach 20. XX wieku — pierwsze osobniki przywożone były przez brytyjskich podróżników i urzędników wracających z Lhasy, świętego miasta, od którego rasa wzięła nazwę. Wkrótce potem rasę uznał tamtejszy Kennel Club, a z czasem także międzynarodowe federacje kynologiczne, w tym FCI. Historia rasy lhasa apso to więc historia stopniowego, ale nigdy masowego rozprzestrzeniania się poza Azją: mimo tej długiej historii lhasa apso jest rasą rzadką w Polsce do dziś, a jej popularność jest znacznie mniejsza niż popularniejszych, małych psów do towarzystwa, takich jak yorkshire terrier czy maltańczyk. Pies stróżujący z tybetańskich klasztorów stał się z czasem psem salonowym — zachowanie i charakter lhasa apso wciąż jednak noszą ślady dawnej roli.

Ile żyje lhasa apso?

Średnia długość życia lhasa apso to 12–15 lat — to jedna z ras, które przy dobrej opiece dożywają całkiem sędziwego wieku, a niektóre osobniki żyją jeszcze dłużej. Na długość życia wpływają genetyka, dieta dopasowana do wieku i wielkości, regularna aktywność oraz — co przy tej rasie szczególnie istotne — dbałość o oczy i sierść, bo zaniedbana pielęgnacja może prowadzić do problemów, które w dłuższej perspektywie obciążają komfort życia psa. Rutynowe kontrole u weterynarza, zwłaszcza po przekroczeniu 7–8 roku życia, pomagają wcześnie wychwycić ewentualne zmiany związane z wiekiem.

Wygląd i odmiany

Lhasa apso to niewielki piesek, mocno zbudowany, o wydłużonym korpusie, krótszych nogach niż mogłoby się wydawać pod całą tą sierścią oraz charakterystycznej, nieco „lwiej” głowie z opadającymi uszami i długą grzywą okalającą pyszczek. Sierść to wizytówka rasy: długa, gęsta, sięgająca niemal do ziemi, ale — w przeciwieństwie do ras o sierści wełnistej czy kręconej — prosta. To rozróżnienie ma znaczenie praktyczne, bo wpływa na to, jakich narzędzi do pielęgnacji potrzebujesz (więcej o tym w sekcji pielęgnacyjnej poniżej).

Umaszczenie lhasa apso jest bardzo zróżnicowane i FCI dopuszcza w zasadzie każdy kolor: złoty, piaskowy, miodowy, dymny, szary, biały, czarny, a także umaszczenia wielokolorowe i tricolor. W przeciwieństwie do ras z wyraźnymi odmianami rozmiarowymi (jak jamnik czy owczarek belgijski), lhasa apso ma jeden standard wielkości — różnorodność rasy objawia się głównie w kolorze i odcieniu sierści, a nie w budowie ciała.

Czym różni się lhasa apso od shih tzu? To pytanie pada bardzo często, bo obie rasy pochodzą z podobnego regionu i mają długą, opadającą sierść. Kluczowe różnice to budowa ciała — lhasa apso ma smuklejszy, bardziej wydłużony korpus i inny kształt głowy — oraz charakter: lhasa apso jest z reguły bardziej niezależna, czujna i podejrzliwa wobec obcych, podczas gdy shih tzu została wyhodowana bardziej jako pies do towarzystwa w pałacowych wnętrzach, bez roli strażnika.

Pielęgnacja

Lhasa apso to rasa, która wymaga systematycznej pielęgnacji sierści — to zdecydowanie sekcja, którą warto przeczytać najuważniej przed decyzją o adopcji. Długa, prosta sierść lhasa apso bez regularnej pielęgnacji szybko zaczyna się plątać i tworzyć kołtuny, szczególnie za uszami, pod łapami i w okolicach pachwin. Dobra wiadomość: sierść prosta — w porównaniu z wełnistą czy kręconą — mniej „chwyta się” sama w sobie, więc systematyczne czesanie 2–3 razy w tygodniu zwykle wystarcza, by utrzymać ją w porządku.

Do codziennego rozczesywania długiej, prostej sierści dobrze sprawdzają się szczotki i grzebienie o gęściej rozstawionych zębach, które przechodzą przez cały włos od podszerstka do końcówek, a nie tylko po powierzchni. W naszej kategorii szczotki i zgrzebła do sierści znajdziesz zestaw narzędzi dopasowanych do różnych typów włosa — dobierz taki, który swobodnie przechodzi przez całą długość sierści Twojego psa bez wyrywania włosów.

Sporo opiekunów lhasa apso decyduje się na krótszą fryzurę, popularnie nazywaną „puppy cut” — to skrócenie sierści na całym ciele do wygodnej, kilkucentymetrowej długości, które drastycznie ułatwia codzienną pielęgnację i ogranicza ryzyko kołtunów, kosztem oryginalnego, „wystawowego” wyglądu rasy. Jeśli planujesz strzyżenie w domu, przyda się sprawdzony sprzęt — w naszej kategorii maszynki do strzyżenia psów znajdziesz między innymi cichą, bezprzewodową maszynkę RAGI, dobrą na początek nawet dla osób bez wcześniejszego doświadczenia. Do wykańczania partii wokół oczu, uszu i łap warto mieć też komplet zapasowych ostrzy i nasadek z kategorii ostrza i części do maszynek. Jeśli wolisz najpierw zobaczyć krok po kroku, jak to wygląda w praktyce, zerknij do naszego poradnika jak strzyc psa w domu.

Sierść opadająca na oczy to kolejny temat, o którym trzeba pamiętać — długa grzywa nieprzycięta lub nieściągnięta w kucyk może podrażniać rogówkę i utrudniać psu widzenie. Regularne przycinanie lub związywanie włosa nad oczami to prosty, ale ważny zabieg pielęgnacyjny. Podobnie opadające uszy lhasa apso lepiej wietrzą się, gdy sierść wokół nich jest przycięta — o samym czyszczeniu uszu przeczytasz w poradniku jak czyścić uszy psu. Kąpiel warto planować z rozsądkiem — zbyt częste mycie wysusza skórę, a zbyt rzadkie sprzyja nieprzyjemnemu zapachowi sierści; ile to „w praktyce” razy, podsumowaliśmy w artykule jak często kąpać psa. Nie zapominaj też o pazurach — pod gęstą sierścią na łapach łatwo przeoczyć, że są już za długie, a regularna kontrola i przycinanie to równie ważny element pielęgnacji jak samo czesanie.

Żywienie

Lhasa apso jako rasa miniaturowa ma stosunkowo szybki metabolizm, ale ze względu na niewielką sylwetkę łatwo też o nadwagę, jeśli porcje nie są dopasowane do faktycznej aktywności psa. Dobrze sprawdza się karma dedykowana małym rasom — o mniejszej granulacji, łatwiejszej do przegryzienia niewielką pyszczkiem. W kategorii sucha karma dla psa znajdziesz warianty dopasowane do rozmiaru i etapu życia pupila, w tym karmy marki Syta Micha.

Ze względu na długą sierść wokół pyszczka warto zwrócić uwagę na miski — głębokie, wąskie naczynia mogą prowadzić do zabrudzenia „bródki” resztkami jedzenia, co z czasem plami sierść i bywa źródłem podrażnień. Lepiej sprawdzają się szersze, płytsze miski, które nie „ubijają” sierści po bokach pyszczka podczas jedzenia. Przy nauce nowych komend albo prostym treningu przydają się małe, łatwe do porcjowania smaczki — sprawdź naszą kategorię przysmaki treningowe dla psa. Konkretną liczbę posiłków dla Twojego pupila (szczeniaka, dorosłego czy seniora) rozpisaliśmy w poradniku ile razy dziennie karmić psa.

Aktywność i zabawa

Lhasa apso nie jest psem sportowym w typie border collie czy owczarka, ale to zdecydowanie nie kanapowy leniuch. Krótkie, kilkukrotne spacery dziennie, urozmaicone węchowo, sprawdzają się lepiej niż jedno długie, forsowne wyjście. Ta rasa uwielbia obserwować, węszyć i „patrolować” swoje terytorium — dlatego zabawki angażujące nos i umysł bywają równie satysfakcjonujące jak bieganie. W naszej kategorii zabawki edukacyjne i węchowe dla psa znajdziesz maty węchowe i gry, które dobrze wykorzystują naturalną czujność i ciekawość tej rasy, nie przeciążając jej fizycznie.

Ponieważ lhasa apso bywa nieufna wobec nieznanych osób i psów, warto inwestować w spokojną, rozłożoną w czasie socjalizację od szczeniaka — spotkania z nowymi ludźmi i zwierzętami w bezpiecznym tempie, bez zalewania psa nadmiarem wrażeń na raz.

Transport i podróże

Dzięki niewielkim rozmiarom lhasa apso jest komfortowym towarzyszem podróży — mieści się w typowym transporterku na siedzenie samochodu i bez trudu podróżuje pociągiem czy autobusem. W trasie kluczowe jest zabezpieczenie psa w aucie: nawet mały pies puszczony swobodnie po kabinie jest zagrożeniem podczas nagłego hamowania. W kategorii foteliki samochodowe dla psa znajdziesz rozwiązania, które unieruchamiają psa na siedzeniu, jednocześnie zostawiając mu wygodne miejsce do obserwowania okolicy — co lhasa apso, jako pies z natury czujny, zwykle bardzo lubi.

Dom

W domu lhasa apso najlepiej czuje się w swoim własnym, wygodnym kącie — miękkie legowisko z niskim, łatwym do przekroczenia brzegiem jest wygodniejsze niż głęboki „kosz” dla psów dużych ras. Warto ustawić je w miejscu, z którego pies może obserwować wejście do pomieszczenia — to zgodne z jej strażniczą naturą i zmniejsza niepokój związany z „niewidzeniem”, co się dzieje wokół. Propozycje znajdziesz w kategorii legowiska i posłania dla psa.

Zdrowie

Predyspozycje rasowe

Lhasa apso uchodzi ogólnie za rasę o dobrej kondycji zdrowotnej, ale — jak każda rasa — ma swoje typowe predyspozycje, wynikające głównie z budowy (długa sierść opadająca na oczy, niewielki rozmiar) i genetyki. Poniższa lista nie jest listą chorób Twojego konkretnego psa, lecz zbiorem schorzeń opisywanych w literaturze i statystykach weterynaryjnych jako częściej występujące u tej rasy niż średnio w populacji psów. Obserwacja psa i regularne kontrole weterynaryjne pozostają najlepszym sposobem wczesnego wykrycia ewentualnych problemów.

Choroby opisywane u rasy

• Dysplazja nerek (renal dysplasia) — wrodzona, dziedziczna nieprawidłowość rozwoju nerek, opisywana u lhasa apso jako jedna z ras predysponowanych; objawy pojawiają się zwykle między 6. miesiącem a 2. rokiem życia.
• Postępujący zanik siatkówki (PRA) — choroba oka prowadząca do stopniowej utraty wzroku, wymieniana wśród schorzeń okulistycznych typowych dla rasy.
• Zespół suchego oka (keratoconjunctivitis sicca) — niedobór produkcji łez prowadzący do przewlekłego podrażnienia rogówki.
• Wypadnięcie trzeciej powieki („wiśniowe oko”, cherry eye) — widoczny, czerwony wypad gruczołu trzeciej powieki, opisywany u ras z krótszym pyskiem i dużymi oczami.
• Otarcia i podrażnienia rogówki — związane z sierścią opadającą na oczy oraz mechanicznym kontaktem włosa z gałką oczną przy braku regularnego przycinania.
• Zwichnięcie rzepki (patellar luxation) — częsty problem ortopedyczny małych ras, w tym lhasa apso.
• Dysplazja stawów biodrowych i łokciowych — rzadziej niż u dużych ras, ale odnotowywana także u lhasa apso.
• Zapalenie gruczołów łojowych (sebaceous adenitis) — schorzenie skóry prowadzące do jej łuszczenia się i wtórnego wypadania sierści, opisywane jako predyspozycja rasowa.
• Alergie skórne — pokarmowe, kontaktowe lub wziewne, objawiające się świądem i podrażnieniami skóry.
• Nawracające zapalenia uszu — sprzyja im ograniczone przewietrzanie kanału usznego pod opadającą, gęstą sierścią małżowiny.
• Niedrożność przewodów nosowo-łzowych — prowadzi do przebarwień sierści pod oczami od nadmiernego łzawienia.

Badania: hodowlane i profilaktyczne

W odpowiedzialnych hodowlach zarejestrowanych w ZKwP/FCI rodzice miotu powinni mieć wykonane podstawowe badania okulistyczne (pod kątem PRA i innych schorzeń oka) oraz, w miarę dostępności u danego lekarza, ocenę stawów — warto pytać hodowcę wprost o te wyniki przed zakupem szczeniaka. W praktyce klinicznej lekarze weterynarii często zalecają regularne, coroczne badanie okulistyczne u lhasa apso (a po ukończeniu 7–8 roku życia — częściej), kontrolę stawów kolanowych przy oznakach utykania oraz obserwację parametrów nerkowych w badaniach krwi i moczu przy rutynowych wizytach profilaktycznych, zwłaszcza jeśli w linii hodowlanej odnotowano wcześniej problemy nerkowe.

Cena i skąd wziąć psa

Lhasa apso w Polsce nie jest rasą bardzo popularną, co przekłada się na mniejszą liczbę hodowli i, co za tym idzie, zwykle wyższe ceny szczeniąt niż przy rasach masowych. Cena szczeniaka z rodowodem ZKwP/FCI zależy przede wszystkim od renomy hodowli, umaszczenia i linii rodziców, a przy rzadszych umaszczeniach lub bardzo renomowanych hodowlach bywa wyższa. Rodowód to nie tylko formalność — to gwarancja, że szczeniak pochodzi od zdrowych, świadomie dobranych rodziców, zbadanych pod kątem typowych dla rasy predyspozycji.

Kupno lhasa apso to nie tylko jednorazowy wydatek na szczeniaka — koszt utrzymania lhasa apso i samo utrzymanie lhasa apso obejmuje też regularne wizyty u groomera (albo zakup sprzętu do samodzielnej pielęgnacji), karmę dopasowaną do małej rasy oraz standardowe koszty weterynaryjne. Właściciele lhasa apso często podkreślają, że to właśnie pielęgnacja sierści, a nie samo wyżywienie, generuje największe koszty w skali roku. Odpowiedzialna hodowla psów bada rodziców pod kątem typowych dla rasy predyspozycji zdrowotnych, zanim para trafi do programu hodowlanego — dlatego przy kupnie szczeniaka lhasa apso warto pytać o wyniki takich badań, a kto chciałby hodować lhasa apso w przyszłości, powinien zaczynać od psa z zarejestrowanej hodowli, z pełną dokumentacją zdrowotną rodziców.

Zanim zapłacisz zaliczkę za „lhasa apso” z ogłoszenia bez rodowodu, sprawdź hodowlę osobiście: poznaj rodziców szczeniąt, zapytaj o badania zdrowotne i warunki, w jakich psy są trzymane. Pseudohodowle często oferują szczeniaki poniżej rynkowej ceny, bez dokumentów, bez opieki weterynaryjnej i bez odpowiedniej socjalizacji — krótkoterminowa „okazja” cenowa bywa długoterminowym problemem zdrowotnym i behawioralnym. Alternatywą, o której warto pomyśleć, jest adopcja dorosłego psa tej rasy z fundacji lub schroniska — zdarza się to rzadziej niż przy popularnych rasach, ale warto śledzić ogłoszenia organizacji specjalizujących się w rasach azjatyckich.

Wady i zalety rasy

Zalety	Wady
niewielki rozmiar ułatwiający życie w mieszkaniu, silne przywiązanie do rodziny, wyjątkowa czujność sprawdzająca się jako naturalny „system alarmowy”, długowieczność (12–15 lat), umiarkowane potrzeby ruchowe	bardzo wymagająca pielęgnacja długiej sierści (czesanie 2–3 razy w tygodniu lub regularne strzyżenie), tendencja do głośnego reagowania na obcych i dźwięki, niezależny, czasem uparty charakter wymagający cierpliwego, konsekwentnego szkolenia, nieufność wobec nieznanych osób wymagająca socjalizacji

Ciekawostki o rasie

• Nazwa rasy pochodzi od Lhasy — świętego miasta i dawnej stolicy Tybetu, z którego lhasa apso wywodzi się jako pies klasztorny.
• W tybetańskiej tradycji lhasa apso bywała ceniona na równi z mnichami jako „strażnik” — jej rola alarmowania o intruzach traktowana była z powagą porównywalną do zadań ludzkich stróżów.
• Lhasa apso trafiła do Europy dopiero w latach 20. XX wieku wraz z brytyjskimi podróżnikami wracającymi z Tybetu — wcześniej rasa praktycznie nie opuszczała regionu pochodzenia.
• Mimo niewielkich rozmiarów lhasa apso nie należy do grupy psów do towarzystwa typu „miniaturka” w potocznym sensie — FCI klasyfikuje ją w osobnej sekcji tybetańskich psów ozdobnych, obok m.in. spaniela tybetańskiego.
• Charakterystyczna, opadająca po bokach sierść bywa porównywana do „szaty” — w niektórych opracowaniach kynologicznych rasę opisuje się jako psa „ubranego” w dwuwarstwowy płaszcz ochronny, przystosowany do surowego, górskiego klimatu Tybetu.

Treści w tym artykule mają charakter informacyjny i edukacyjny oraz nie zastępują konsultacji weterynaryjnej. Nie stanowią diagnozy, zaleceń dotyczących leczenia ani dawkowania. W kwestiach zdrowia i pielęgnacji konkretnego psa skonsultuj się z lekarzem weterynarii znającym Twojego pupila.